کپنک
کپنک، نوعی بالاپوش نمدی زمستانه چوپانان است.1
اینکه گاه با عنوان کفنک نیز از این بالاپوش یاد شده، غیر از آنکه نشانهای از تبدیل حروف مشابه ف و پ است، بیشتر شاید به آن خاطر باشد که چون کفنی بدن را میپوشاند و البته و به همین خاطر جامه فقرا و مردم بینوا به حساب آمده است. بلندی کپنک اغلب تا کمر و از جنس پشم است تا در سرمای زمستان کاربرد بیشتری داشته باشد. هم نوع بی آستین یا آستین سرخود آن استفاده میشد و هم نوعی که آستینهای بلندتری داشت، اما درهر دو نوع، جلوی کپنک باز بود.2 در برخی از متون تاریخی دوره مغول به تهیه آن در تبریز اشاراتی شده است. 3 نظامالدین قاری نیز در دیوان البسه خود که به شعر نام بسیاری از لباسها و پارچههای زمانش را در قرن نهم هجری آورده، اشاراتی به این بالاپوش دارد.4 در سالهای اخیر ظاهراً تنها در برخی از نواحی ایران از جمله خراسان و به ویژه سبزوار میتوان نمونههایی از آن را مشاهده کرد.5
مآخذ:
1. یادداشت مؤلف.
2. دهخدا، ذیل کپنک.
3. همدانی، رشیدالدین فضل الله. مکاتبات رشیدی. تصحیح م.شفیعی لاهوری، پنجاب: 1367ق/ 1947م، ص188.
4. نظام قاری، محمد. دیوان البسه. تصحیح میرزا حبیب اصفهانی، استانبول: 1304ق/ 1886- 87م، ص161.
5. Beyhaqi,H.A. Clothing,Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX.
محمدرضا چیت ساز