ایل کلهر
كلهر، از ايلات بزرگ و مهم كرد استان كرمانشاه.
برخي نام ايل را برگرفته از نام كلح (كالح) ـ شهر باستاني زمان آشوريان كه امروزه حلوان ناميده ميشود ـ دانستهاند و نياي افسانهاي آنها را رحام يا نبوكد نصر ميدانند.1
از ايل كلهر گروهي يكجانشين شدهاند و شمار زيادي هنوز كوچندهاند و در دهستانهاي شهرستانهاي اسلامآباد غرب، پاوه، صحنه، كرمانشاه و گيلان غرب در استان كرمانشاه و دهستانهاي شهرستان دهلران استان ايلام ييلاق و قشلاق ميكنند.2
ايل كلهر از تيرههاي متعددي تشكيل شده است. مهمترين تيرههاي كلهر عبارتند از: زينلخاني، پاپيران، كلهپا. سرپرستي ايل را خان بر عهده دارد و كدخداها نيز به عنوان رؤساي تيرهها محسوب ميشوند. منصب ايلخاني در ميان ايل كلهر موروثي است.3
جمعيت كل كلهرها را در 1354ش، 100000 نفر گزارش كردهاند.4 در سالهاي اخير آمار دقيقي از جمعيت كل آنها در دست نيست. جمعيت كوچندة ايل كلهر در 1377ش 2706 خانوار و 18099 نفر بوده است.5
مردم كلهر اكثراً شيعه مذهب، گروهي از آنها علي اللهي هستند.6
كشاورزي و كاشت گندم و جو و برنج و... و گلهداري و دامپروري از مشاغل عمدة مردم ايل كلهر است. زنان ايل نيز براي كمك به اقتصاد خانواده به بافتن فرش، جاجيم، دستكش و جوراب پشمي و... ميپردازند.7
مآخذ:
1- راولينسون، هنري. سفرنامة راولينسون. ترجمة سكندر اماناللهي، تهران: 1362، ص 21-23.
2- سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، جمعيت عشايري دهستانها. تهران: 1378، ص 40، 133-139.
3- كيهان، مسعود. جغرافياي مفصل ايران. تهران: 1311، ص 2/61-62؛ افشار سيستاني، ايرج. مقدمهاي بر شناخت ايلها، چادرنشينان و طوايف عشايري ايران. تهران: 1366، ص 1/288-289.
4- معصومي، غلامرضا. «عروسي در ايل كلهر»، هنر و مردم. ش 160/159، دي و بهمن 1354، ص 58-67.
5- سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 20.
6- افشار سيستاني، ايرج. همانجا.
7- افشار سيستاني، ايرج. همان. 1/297.
معصومه ابراهیمی