ایل چَرام
چَرام، نام یکی از ایلات لُر استان کهگیلویه و بویراحمد و از ایلات مستقل چهاربنیچه گروه قومی جاکی.
مردم این ایل در منطقهای از کهگیلویه، شامل نواحی بلاد شاپور و رِوِن در شمال شرقی بهبهان زندگی میکنند که به منطقة چرام معروف است.1 منطقة چرام در مرکز کهگیلویه و میان نواحی متعلق به طوایف بویراحمد علیا در شرق، سردسیر بویراحمد سفلا در شمال، گرمسیر بویراحمد سفلا (دهدشت) در غرب، بویراحمد گرمسیر در نیمة غربی و بابویی در نیمة شرقی- جنوبی قرار دارد.2 قلمرو چرامیها از تمام مناطق ایلات دیگر کهگیلویه کوچکتر، لیکن پر آب و حاصلخیزتر است.3
محمود باور 12 تیره و صفینژاد 13 طایفه با جمعیتی حدود 7500 تن برای ایل چرام برشمرده و نام بردهاند که بایاری، بگلرنباری یا بناری، آرندی، دیلگونی و کشتاس از جملة آنها بودهاند.4 هر یک از این طایفهها دارای چند اولاد و یا تَش بودند.5 در گذشته مرکز کلانترنشین ایل چرام قلعة تَلگِرد، در گرمسیر و در 500 کیلومتری بهبهان بود که تابستانها به ییلاق تَسوج (طسوج) و اطراف کوه ساورز میرفتند.6 کلانترهای چرام همیشه از تیره یا طایفة «بگلار» (احتمالاً همان بگلربناری) بودند.7 80 درصد چرامیها در اوایل سدة 14ش یکجانشین شده بودند و به زراعت میپرداختند. در تاریخ سیاسی ایلات کهگیلویه، پیوسته ایل چرام با بویراحمد گرمسیری و بابوییها در برابر بویراحمد سردسیری متفق و متحد میشدند.8
مآخذ:
1. باور، محمود. کوهگیلویه و ایلات آن. گچساران: 1324، ص104.
2. صفینژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه. تهران: 1347، مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص145.
3. همو. عشایر مرکزی ایران. تهران: 1368، امیرکبیر، ص176-179.
4. باور. همانجا، ص104-10. صفینژاد. اطلس...، ص45.
5. جمعیت و شناسنامة ایلات کهگیلویه. 1347، مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص336-341.
6. باور. همانجا، ص104-106.
7. دومورینی،ژ. عشایر فارس. ترجمة جلالالدین رفیعفر، تهران: 1375، دانشگاه تهران، 44.
8. باور، همانجا، 105.
علی بلوکباشی