توپکانلو
توپكانلو، يا توپان(1) از طوايف بزرگ كرد زعفرانلو در استان خراسان.
توپكانلوها در جوين و اسفراين، سبزوار، شيروان، قوچان، درگز، مشهد، شمال نيشابور، مناطق كوهستاني اطراف بينالود و... پراكندهاند. نيمي از توپكانلوها كوچندهاند. مهمترين مناطق ييلاقي و قشلاقي آنان نيشابور، درگز، اخلمه، مشهد و سرخس است.(2)
طايفة توپكانلو به تيرههايي چند مانند: كِرِكانلو، كالميشي، فرهادخاني، لطيفي و... تقسيم ميشود. رؤساي اين طايفه اغلب از تيرة فرهادخاني (نام يكي از رؤساي مهم طايفه) برخاستهاند.(3) توپكانلوها بيشتر از راه دامداري و زراعت و تهية پشم و ابريشم زندگي ميگذرانند. زنانشان با بافت قالي و جاجيم و گليم به اقتصاد طايفه كمك ميكنند.(4)
جمعيت توپكانلوها را حدود 5000 خانوار گزارش كردهاند.(5) سرشماري 1377ش شمار كوچندگان طايفه را 773 خانوار و 4511 نفر داده است، كه بين دو استان خراسان و گلستان كوچ ميكنند.(6)
مآخذ:
1- توحدي، كليمالله. حركت تاريخي كرد به خراسان. مشهد: 1364، ج 2، ص 170.
2- همو، ص 171-172.
3- همو، ص 174-175 و 236؛ ميرنيا، سيدعلي. ايلها و طايفههاي عشايري خراسان. تهران: 1369، ص 115.
4- سالنامة كشور ايران. سال نهم، 1333، ص 364.
5- توحدي، كليمالله. همانجا، ص 154.
6- سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 30.
معصومه ابراهیمی