بوستان سعدی
بوستان
این منظومه که نخستین اثر سعدی* (د 691 یا 694 ق/ ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه ایران به شمار میرود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن شاهنامه فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایدهآلهای شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد[۱].سعدی که خود این منظومه را سعدینامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد[۲]. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شکر بر عافیت، توبه و انابه، مناجات و خاتمه کتاب است[۳].شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد[۴].این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در حدیقه الحقیقه* سنایی (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم مثنوی، تجدّدی محسوب میشود[۵].سعدی مدینه فاضلهای را که میجسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان میجوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است[۶].بوستان به زبانهای گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کردهاند[۷].سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به ترکی و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به فارسی از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشتهاند[۸].شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقحترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ خالقیراد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 232.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.
- ↑ سعدی. بوستان، به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین.با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 245.
- ↑ سعدی. بوستان سعدی (سعدی نامه). تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).
- ↑ یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر