مخزن الاسرار
مخزنالاسرار، كوتاهترين و كهنترين مثنوی از پنج گنج (خمسه) نظامی گنجوی.
نظامی اين مثنوی را كه حدود 2260 بيت دارد، پيرامون 570ق / 1174م در بحر سريع و به نام فخرالدين بهرامشاه بن داود (د 622ق / 1225م) پادشاه ارزنگان سروده است[۱].
منظومه مخزنالاسرار با يک سلسله مقدمات استادانه همچون: ستايش يزدان، نعت پيامبر (ص)، مدح و تكريم بهرامشاه و سرانجام چگونگی اقدام به سرودن و مرتبت اثر آغاز میشود. سپس موضوعها در 20 مقاله تدوين میگردد و در هر مقاله تمثيل و حكاياتی برای روشنتر شدن موضوع میآيد[۲].اين مثنوی از نظر كيفيت با ديگر مثنویهای نظامی متفاوت است، زيرا جنبههای داستانی ندارد. بااينحال، شاعر برای تشريح معانی حكايات كوچكی به سبک حديقه* سنايی يا مثنوی* مولوی آورده است[۳].مخزنالاسرار به كوشش وحيد دستگردی (1343ش)، پژمان بختياری (1344ش) عبدالحميد آيتی (1367ش) و ديگران به چاپ رسيده است[۴][۵][۶].
- ↑ صفا، ذبيحالله. تاريخ ادبيات در ايران. تهران: ابن سينا، 1347، ج 2، ص 801 و 802.
- ↑ آربری، آرتورجان. ادبيات كلاسيک فارسی. ترجمه اسدالله آزاد، مشهد: آستان قدس، 1371، ص 142.
- ↑ براون، ادوارد. تاريخ ادبی ايران. ترجمه علی پاشا صالح، تهران: اميركبير، 1358، ج 2، ص685.
- ↑ رادفر، ابوالقاسم. كتابشناسی نظامی گنجوی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگی، 1371، ص 39-69.
- ↑ ثروت، منصور. مقالاتكنگره بينالمللی بزرگداشت نخستين سده تولد حكيم نظامی گنجوی. تبريز: دانشگاه تبريز، 1372؛
- ↑ نيز نک: ثروتيان، بهروز. شرح مخزنالاسرار. تهران: برگ، 1370؛