کویر لوت
كوير لوت، پس از دشت كوير، با مساحت 95800 كم2، 700 كم درازا و 50 تا 150 كم پهنا، بزرگترين بيابان ايران است.1 اين كوير با جهت شمال باختري- جنوب خاوري، در پهنة سه استان كرمان، يزد و خراسان جنوبي واقع شده است و پستترين نقطة داخلي ايران به ارتفاع 56 متر از سطح دريا، در آن قرار دارد.2
در برخي متون تاريخي از كوير لوت و دشت كوير با يك نام (كوير لوط) ياد شده است: «كوير لوت در فلات مرتفع ايران از شمال باختري به جنوب خاوري امتداد يافته ايالات حاصلخيز، آن سرزمين را دو قسمت ميكند، زيرا اين كوير از دامنة جنوبي كوههاي البرز كه شمالشان به درياي خزر مشرف است، شروع شده تا كوههاي خشك مكران در حاشية خليج فارس كشيده ميشود...».3
براي اولين بار درشر [1]در 1975 توانست با بازديد هوايي با هليكوپتر مطالعة دقيقي روي وضع مورفولوژي و چينهشناسي كوير لوت انجام دهد. او از بررسيهاي كوير لوت نتيجه ميگيرد كه رسوبات پرشده در اين چاله منشاء درياچهاي دارند كه بعداً در دورانهاي خشك به وسيلة باد فرسايش يافته است.4 كوير لوت در حوضة آبريز مركزي كه گرمترين و كم بارانترين منطقة جغرافيايي ايران است، قرار دارد.5
مآخذ:
1. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. دايرةالمعارف جغرافيايي ايران. ج3، چ1، تهران: 1379، گيتاشناسي، ص1056.
2. سازمان نقشهبرداري كشور. اطلس زمينشناسي (اطلس ملّي ايران). نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، ص1.
3. لسترينج، گاي. جغرافياي تاريخي سرزمينهاي خلافت شرقي. ترجمة محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، انتشارات علمي و فرهنگي، ص345 و نقشة شمارة 6 (بين صفحات 298-299).
4. كلينسكي، دانيل. كويرهاي ايران. ترجمة دكتر عباس پاشائي، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح، ص12.
5. سازمان نقشهبرداري كشور. اطلس زمينشناسي (اطلس ملّي ايران). چ 1، تهران: 1382، سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، ص11.
کبری حکیمیان
[1]. Dresher