اندیشه وحدت گرایی جشن نوروز
بدین گونه کند و کاو در متون کهن و آثاری که در قلمرو وسیع فرهنگ ایرانی در سرتاسر آسیای میانه و غربی باقی مانده است، معلوم میدارد که اندیشه وحدتگرایی ایرانی جشن بزرگ نوروز را در سراسر ایران زمین گسترش میداد اما آن را ویژه خود و در انحصار خود نمیدانست. چنانکه تقویم سال و ماه سغدیها و خوارزمیها در شرق و کاپادوکیها و ارمنیها در مغرب ایران که به دست ما رسیده است عیناً و بدون کم و زیاد همان سال و ماه ایرانی است که نوروز در آغاز آن قرار دارد. و امروز هم در عراق و ترکیه و در میان کردان خارج از ایران معمول است. از سوی دیگر در جمهوریهای مسلمان نشین اتحاد شوروی سابق مخصوصاً در آذربایجان و ترکمنستان و تاجیکستان و ازبکستان هنوز ۱- رضی، گاهشماری... یادشده، ص ۲۳۶.
نوروز در میان دیگر اقوام و ملل
۱۸۳
نوروز جشن واقعی است و هر سال با همان آداب و سُنن مخصوص به خود در میان خانهها و خانوادهها برگذار میشود.
ملل مزبور نوروز را جشن آفرینش انسان میدانند و چه فلسفهای برتر از اینکه در فرهنگ عظیم و اصیل و جاودان منطقه پدیده ابدی آفرینش انسان به عنوان صنع صانع کبیر جهان جشن گرفته شود.