قالی بافی در خراسان

خراسان

قدمت این هنر و فن در استان خراسان به قبل از حمله اعراب به ایران می‌رسد. مشهد، که مرکز استان خراسان و یکی از شهرهای زیارتی و توریستی است، در زمان صفویه یکی از مراکز مهم قالی‌بافی خراسان بزرگ و ایران بشمار می‌رفت و از آن دوره قالی‌های بسیار نفیسی در موزه‌های جهان موجود است. در طراحی و بافت این قالی‌ها نهایت ظرافت و استادی به کار رفته است. مجموعه فرشهای موجود در موزه آستان قدس رضوی یکی از کاملترین مجموعه‌های فرش جهان است. به سبب آنکه مشهد یکی از شهرهای زیارتی و سیاحتی است، یکی از بازارهای بزرگ داد و ستد فرش نیز محسوب می‌شود.

از و یژگیهای فرش خراسان این است که گره فرشها، ترکی باف و فارسی باف است و علت آن مهاجرت برخی اهالی آذربایجان به مشهد است. پشم قالی‌های مشهد نیز در خود استان خراسان تهیه می‌شود. زیرا شمال خراسان از مراکز عمده دامداری ایران بوده و هست. پشمهای خراسانی، نرمتر از پشمهای آذربایجانی است. بیشتر گره‌های خراسانی جفتی و فارسی باف است که به دلیل نرم بودن پشم به کار رفته قالی‌های خراسان معمولاً کم دوام‌تر از فرشهای تبریزی هستند. علاوه بر مشهد در شهرهای دیگر از جمله قائنات، کاشمر، توس و نیشابور نیز قالی‌بافی رواج دارد. قالی‌های قائنات از دیرباز معروف بوده و حتی عقیده بر این است که طرح معروف «هراتی» ابتدا در روستاهای قائنات (گناباد) به وجود آمده است.