سید اسدالله مدنی
مدني، سيد اسدالله، (1332ق / 1914م -1360ش)، روحاني، امام جمعة همدان و تبريز و دومين شهيد محراب.
در دهخوارقان (آذرشهر) متولد شد.1 در حوزة علمية قم نزد سيّد محمد حجّت، سيّد محمدتقي خوانساري و ديگر استادان شاگردي كرد و 4 سال هم نزد امام خميني، فلسفه، عرفان و اخلاق آموخت. تحصيلاتش را تا اخذ درجة اجتهاد، در نجف ادامه داد، آنگاه بنا بر توصية آيتالله حكيم در همانجا به تدريس دروس سطح عالي حوزوي پرداخت.2
مدني با رفت و آمدهاي بسيار به ايران و عراق (نجف*) خود را در جريان امور سياسي، اجتماعي و مذهبي جامعة ايران قرار ميداد. فعاليتهاي سياسي را از 1324ش در نجف، با پرداخت هزينة مبارزة نواب صفوي عليه احمد كسروي آغاز كرد. پس از آن در دهة 1340ش با شكلگيري نهضت امام خميني بر ضد رژيم پهلوي، به صف طرفداران و ياران نزديك امام پيوست.3
سالها در همدان (1341-1350ش) و خرمآباد (1351-1354ش) به وعظ و سخنراني پرداخت و عليه رژيم پهلوي و بيداري اذهان مردم فعاليت كرد و از عوامل اصلي انتقال پيامها و ديدگاههاي امام از نجف به مردم ايران بود. سرانجام ساواك* او را ممنوع المنبر و ممنوع الخروج و در مهر ماه 1354ش بازداشت و به 3 سال تبعيد محكوم كرد. شهرهاي نورآباد مَمَسَني، گنبدكاووس، كَنْگان و مهاباد و تبعيدگاههاي او بودند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي، ابتدا امام جماعت همدان و سپس نمايندة مجلس خبرگان قانون اساسي شد.4 بعد از شهادت قاضي طباطبايي، امام جمعة تبريز شد. وي در بيستم شهريور ماه 1360ش به دست يكي از اعضاي سازمان مجاهدين خلق به شهادت رسيد.
مآخذ:
1- پيشتازان شهادت در انقلاب سوم. تهران: دفتر انتشارات اسلامي، ص 23؛ جوانشير، كريم. نامداران راحل، زندگينامة چهل تن از مشاهير شيعه. تهران: سالار، 1375، ص 307.
2- ياران امام به روايت اسناد ساواك، كتاب چهارم، شهيد آيتالله سيد اسدالله مدني. تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، 1377، ص 11.
3- همان. ص 11-14؛ پيشتازان شهادت... . همانجا.
4- جوانشير. همان. ص 310-314؛ ياران امام... . همان. ص 14 و 35.
جعفر گلشن