قالی بافی در ترکمن

قالی ترکمن، قابل بازیابی از: https://golchehcarpet.com/

ترکمن‌های ایران در شهرهای حاشیه جنوب شرقی دریای خزر پراکنده‌اند و کار قالی‌بافی و قالیچه بافی در بین سه ایل اصلی آنان یعنی آتابای،، جعفربای و تکه -که مهاجران ترکمنستان هستند - رواج دارد. آنها قالی‌بافی را از دیرباز در کنار کشاورزی و دامداری فرا گرفته بودند. قالی‌بافی در ایلات ترکمن کارِ زنان و دختران هنرمند ایل است که گاه با دقت و ظرافت در کار خود شاهکارهایی بی‌نظیر خلق می‌کنند.

بهترین قالی‌های ترکمن را ایلِ «تکه» می‌بافند که تعداد آنها نیز محدود است و حداکثر به ۵۰۰ تخته در سال می‌رسد.گره قالی‌های ترکمن به طورکلی ترکی باف و یک پوده است و خامه آن دست ریس می‌باشد. طرحهای قالی‌های ترکمن اکثرا شکسته و هندسی است و شبیه طرحهای بخارا و سمرقند است. طرحهای معروفی که تراکمه با آن قالی‌های خود را زینت می‌دهند عبارتند از: مادی‌گل، تکه گل، افغانی (توسط ایل تکه) و درناب گل، قفسه گل، آق‌یق - طرح متداول در ایل آتابای-و آینه‌گل -که مخصوص ایل جعفربای است - رنگهای مصرفی آنها در گذشته رنگهای طبیعی از قبیل قرمز دانه و روناس بوده‌که شفافیت و رنگ مخصوص قرمز آن بهترین معرف کار قالی‌بافان ترکمن بوده است. ولی امروزه، متاسفانه، کم و بیش از رنگ‌های، شیمیایی استفاده می‌شود.

نیز نگاه کنید به

منبع اصلی

مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

سیاوش مریدی