حاجی آقا، آكتر سینما
حاجيآقا، آكتر سينما (آوانس اوگانيانس، 1312)
نخستين فيلم بلند داستاني سينماي ايران (محصول «شركت سهامي پرس فيلم)، كه «رژيسور» (كارگردان) و «مؤلف» (فيلمنامهنويس) آن آوانس اوگانيانس* و «اپراتور» (فيلمبردار)ش پائولو پوتمكين بود.(1) موضوع اين فيلم به نخستين سالهاي پيدايش سينما در ايران راجع است: ماجراي يك كارگردان سينما كه به دنبال داستان جديدي براي فيلمش ميگردد و به اين نتيجه ميرسد كه از يك حاجيآقا، كه مخالف حضور دخترش در كلاسهاي مدرسة هنرپيشگي است، فيلم تهيه كند.(2) حاجي آقا، آكتر سينما فيلمي كمدي و صامت (در هشت پرده و با مياننويس فارسي، روسي و فرانسه) بود، و در 11 بهمن 1312 در سينما روايال (رويال) تهران نمايش داده شد،(3) اما به سبب ضعف صناعتي با اقبال عمومي مواجه نشد.(4) تنها نسخة منحصر بهفرد اين فيلم در فيلمخانه ملي ايران نگهداري ميشود.
نيز نك: «آوانس اوگانيانس».
«سينماي ايران برداشت ناتمام»، غلام حيدري، انتشارات چكامه، 1370، مقالة «آوانس اوگانيانس: ذهن ماجراجو»، ص 275 تا 300.
1- مأخوذ از عنوانبندي («تيتراژ») فيلم، كه در فيلمخانه ملي ايران نگهداري ميشود.
2- «فيلمشناخت ايران» (فيلمشناسي سينماي ايران 1340-1309)، غلام حيدري، دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1373، ص 40.
3- روزنامة «اطلاعات»، شمارة 2111، دوازدهم بهمن 1312، ص 5.
4- همانجا.
عباس بهارلو
5/9/1384
گروه فيلم و سينما.