پُلو
پُلو[1]، برنج پخته در آب و كمي روغن يا كره.
پلو را معمولاً با برخي سبزيها، حبوبات و ميوهها، مانند سبزي، شِوِد، كلم، لوبيا، عدس، باقلا، كشمكش، آلبالو، زرشك و ... همراه كنند و پزند. برنجي كه با آب و روغن و بدون آميزهاي پزند و آبكش كنند و با خورش* يا كباب* خورند، «چِلو»[2]، بي روغن پزند و آبكش نكنند، «كَتِه»[3] يا «كته پلو»؛ همراه با باقلاي خشك و پياز داغ پزند، «دَمْپُخْت» يا «دَمْپُخْتَك»؛ در آب گوجه فرنگي پزند، «استانبولي پلو»؛ با خلال نارنج و هويج در آب و شكر پخته و همراه با خلال پسته و بادام پزند «شيرين پلو» و با رشتة آرد پزند، «رشته پلو» نامند.
اين خوراك پيشينهاي دراز دارد و در كارنامه*، قديمترين رسالة آشپزي بازمانده از اوايل سدة 10ق، انواع پلا و (پلو)هاي تشريفاتي درباري شرح و توصيف شدهاند. امروزه پلو از غذاهاي ملّي رايج ميان مردم شهرها، به ويژه مردم مناطق برنج خيز گيلان و مازندران به شمار ميرود.
مأخذ :
1- انوري، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن، 1381، ج 2 و 3، ذيل «پلو» و «چلو».
2- شاملو، احمد. كتاب كوچه. تهران: مازيار، 1378، ج 7 ، ص 655- 656، 659-681.
3- شهري، جعفر. طهران قديم. تهران: معين، 1371، ج 5، ص 33-63.
4- مصاحب، غلامحسين، دايرةالمعارف فارسي. تهران: اميركبير، 1345، ج 1، ذيل «پلو» و «چلو».
5- نجفي، ابوالحسن. فرهنگ فارسي عاميانه. تهران: نيلوفر، 1378، ج 1، ذيل «چلو».
علی بلوکباشی
[1]. polow
[2]. chelow
[3]. kate