مربا
مربا، خوراكي از تركيب آب، شكر يا خاك قند و نوعي ميوه كه همه را با هم ميجوشانند تا قوام بيايد.(1)
براي معطر كردن مربا از گلاب يا هل و وانيل نيز استفاده ميكنند. ميوة مربا نبايد زياد رسيده باشد تا هنگام پخت وا نرود و به شكل اوليه باقي بماند.(2)
مربا انواع گوناگون دارد. مرباي ميوه مانند مرباي به، آلبالو، انجير، سيب، توتفرنگي؛ مرباي مركبات مانند مرباي بالنگ، پوست پرتقال، پوست ليمو؛ مرباي گياهان مانند مرباي ريواس، مرباي كنگر؛ مرباي صيفيجات مانند مرباي پوست هندوانه، كدو تنبل، بادمجان، هويج، خيار؛ مرباي گل مانند مرباي بهارنارنج، مرباي گل سرخ.(3) در پختن برخي مرباها مانند پوست هندوانه و كدو آنها را پيش از پخت چند ساعتي در آب آهك ميخوابانند تا حالت و شكل و تردي خود را حفظ كنند.(4)
مربا از خوراكهاي كهن ايراني است كه در برخي رسالههاي آشپزي مانند ديوان اطعمه از آن ياد شده است.(5) از اين خوراكي بيشتر در سفرة صبحانه و گاهي در سفرة ناهار يا شام استفاده ميكنند.
مآخذ:
1- انوري، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن، 1381، ج 7، ذيل مربا.
2- مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي مصاحب. تهران: اميركبير، 1381، ج 2، بخش دوم، ذيل مربا.
3- شهري، جعفر. طهران قديم. تهران: معين، 1371، ج 5، ذيل مرباها.
4- دريابندري، نجف؛ راستكار، فهيمه. كتاب مستطاب آشپزي: از سير تا پياز. تهران: كارنامه، 1379، چ 2، ج 2، ذيل مرباها.
5- مولانا بسحاق حلاج شيرازي. ديوان مولانا بسحق شيرازي حلاج شيرازي مشهور به شيخ اطعمه. تهران: كتابفروشي معرفت.
فاطمه اسماعیلی