امام محمد تقی جواد(ع)
جواد (ع)، امام محمدتقي (195ـ220 ق / ؟ م)، امام نهم از ائمـﺔ اثنيعشر. مادر وي امولد و در اصل از مردم نوبي بوده است. وي، يگانه فرزند ذكور امام رضا بود و پس از وفات پدر با اين كه بيش از هفت سال نداشت، به امامت رسيد.1
امام جواد در 202 ق، براي ديدن پدر از مدينه به خراسان رفت. پس از زيارت پدر در همان سال به مدينه بازگشته است. مؤيد اين مطلب آن است كه مأمون پس از بازگشت به بغداد، حضرت جواد را از مدينه فراخواند و چون ادب و كمال عقل آن حضرت را پسنديده بود دخترش امالفضل را به او تزويج كرد،4 پس مأمون ميبايست او را در خراسان ديده باشد تا آثار ادب و كمال در او مشاهده كرده باشد و در مراجعت به بغداد او را از مدينه فراخوانده باشد تا دخترش را به او بدهد.
امام جواد پس از ازدواج با دختر مأمون، از بغداد به حج رفت و آنگاه در مدينه مستقر شد؛ ليكن پس از وفات مأمون، جانشين و برادر او معتصم در 220 ق، امام جواد را از مدينه به نزد خود به بغداد احضار كرد و آن حضرت با همسرش امالفضل به بغداد رفت و تحت نظر قرار گرفت.5 پس از چندي بهوسيلـﺔ دستمال زوجـﺔ خويش زينب و به تحريك معتصم و به روايت ديگر توسط خودِ معتصم كه شربتي به زهر آلوده برايش فرستاده بود، مسموم شد و در كاظمين نزديك بغداد به خاك سپرده شد.6
امام جواد در علم و حلم و فصاحت و عبادت و ديگر فضايل اخلاقي ممتاز بود. هوش فوقالعاده و زباني بليغ و گويا داشت و مسايل علمي را بالبداهه پاسخ ميفرمود.7
مآخذ:
1. شيخ مفيد. ارشاد. ص 325؛ ابن شهرآشوب. مناقب. ج 4، ص 377-399؛ مجلسي. بحارالانوار. ج 50، ص 79 به بعد.
2. بيهقي، ابوالحسن. تاريخ بيهق. چاپ احمد بهمنيار، ص46 ؛ امين، علينقي. تاريخ سبزوار. چاپ حسن امين، ص85 -86.
3. طباطبايي، سيد محمدحسين. شيعه در اسلام. قم: دفتر تبليغات اسلامي، 1348، ص 144.
4. مفيد. ارشاد. ص 297؛ جامي، عبدالرحمان. شواهد النبوﺓ. چاپ حسن امين، ص 394؛ وفيات الاعيان. ج 1، ص 450.
5. كليني. اصول كافي. ج 1، ص 492-497.
6. فيض، عباس. تاريخ كاظمين. ص 70 به بعد.
7. مجلسي. بحارالانوار. ج 50، ص 79.
سید حسن امین