امام حسن عسکری(ع)
حسن عسكري (ع)، (231ـ260 ق)، امام يازدهم از ائمة اثنيعشر، فرزند امام هادي، مادرش امولد و بانويي صالحه و عارفه بهنام سوسن يا حديثه يا سليل بود. چون او و پدر بزرگوارش امام هادي در محلة عسكر (قرارگاه سپاه) در شهر سامرا زندگي ميكردند، به عسكري لقب يافتند. مدت كوتاه حيات امام به سه دوره تقسيم ميگردد: تا چهار سال و چندماهگي (و به قولي تا 13 سالگي) از عمر شريفش را در مدينه به سر برده، تا 23 سالگي به اتفاق پدر بزرگوارش در سامرا ميزيسته (254 ق) و تا 29 سالگي يعني شش سال و اندي پس از رحلت امام دهم در سامرا ولايت بر امور و پيشوايي شيعيان را به عهده داشته است.1
امام هادي، پسر ديگري بهنام ابوجعفر محمد داشت كه بنا به برخي روايات، از جمله روايتي كه شيخ طوسي در كتاب الغيبة آورده، مقرر بود امامت شيعه به او برسد و امام دهم به امامت او اشارت فرموده بوده است، امّا اين پسر در زمان حيات امام از دنيا رفت و خداوند بهجاي او، امام حسن عسكري را امام قرار داد.2
در حوادث رجب سال 255 ق.، بهدليل خروج دو تن از سادات علوي حسني، امام حسن عسكري و برادرش جعفر را به زندان آوردند، ولي زندانبان با همة شدت بغض و عداوت به آلمحمد، پس از يك روز از مشاهدﺓ احوال امام، از پيروان و معتقدان ايشان گشت. ميگويند عباسيان و منحرفان از آلمحمد بر رييس زندان فشار آوردند كه بر امام در زندان سخت بگيرد و او گفت دو تن از شريرترين افراد را مأمور اين كار كرده است، امّا با ديدن امام حسن عسكري تحول يافته و روي به عبادت و نماز آوردهاند. وقتي علّت اين تغيير حالت را از ايشان پرسيدم، گفتند: از فيض ديدار امام به اين سعادت رسيدهايم، او تمام روزها را روزه ميگيرد و هر شب تا بامداد به نماز ايستاده است، با هيچكس سخن نميگويد و جز عبادت به كاري ديگر نميپردازد، مهابت او بدان حد است كه وقتي به ما نگاه ميكند، به لرزه ميافتيم و خود را بهكلي ميبازيم.3
معتمد عباسي، به نيّت نابودكردن نسل امام حسن عسكري، چند تن از معتمدان و قضات را مراقب اوضاع داخلي منزل آن حضرت كرد، تا از نداشتن فرزند آن حضرت اطمينان حاصل كند.4
تلخيص از: دايرةالمعارف تشيّع
مآخذ:
1. شيخ مفيد. ارشاد. ص 315.
2. ابن شهرآشوب. مناقب. ج 4، ص 422.
3. كليني. اصول كافي. ج 1، ص 503ـ505.
4. طباطبايي، محمدحسين. شيعه در اسلام. ص 147ـ148.
سید حسن امین