امام حسین بن علی(ع)
حسين بن علي (ع)، (4ـ61 ق)، امام سوم از ائمة اثنيعشر و پنجمين معصوم از چهارده معصوم (ع). فرزند دوم علي بن ابيطالب از حضرت فاطمه (س)، در سوم يا پنجم شعبان سال چهارم هجري در مدينه بهدنيا آمد. مدت حملش را شش ماه و ده روز نوشتهاند.1
پيامبر اكرم او را پسر و پارﺓ تن خود، گل خوشبوي خويش و سيد جوانان اهل بهشت خواند. حسين چراغ هدايت و كشتي نجات و سالار شهيدان و ثارالله (كسي كه خونخواه او خداست) ميباشد، در تربت پاكش شفا و در زير قبهاش استجابت دعا و در زيارت قبر مطهرش ثواب بسيار روزي ميشود. امام احمد بن حنبل روايت كرده است كه حسين فرمود: هر كس در مصيبت من حتا يكبار اشك بريزد، خداي عز و جل بهشت را روزي او خواهد فرمود.2
قيام آن حضرت بر ضدّ يزيد بن معاويه و امتناع از بيعت با يزيد، كه او را بههيچوجه شايستة خلافت مسلمين نميدانست و مقاومت بيمانند او و يارانش در برابر سپاه يزيد و سر فرود نياوردن او به ننگ تسليم و استقبال او از شهادت در راه عقيدﺓ خود و در اسلام، او را از برجستهترين چهرههاي ديني و سياسي تاريخ اسلام نمود. شيعيان ياد او را چنان گرامي ميدارند كه در هيچيك از اديان و مذاهب عالم سابقه ندارد؛ حتا يادي كه مسيحيان جهان از رنجها و آلام مسيح ميكنند، هرگز به پاي آنچه شيعيان در ذكر مصائب و آلام آن حضرت و ياران و اهل بيتش و در اقامة سوگواري براي او بهعمل ميآورند، نميرسد.3
عزاداري امام حسين و شهداي كربلا كه در سرتاسر سال بهطور عموم و در ايام محرم بهطور خاص در ميان شيعيان مرسوم است، بهصورت رمزي براي اقامة شعائر دين و زنده نگاه داشتن شور و شوق عميق مذهبي و تمثل و مقاومت در برابر ظلم ظالمان و سرپيچي از حكم حكام جور زمان درآمده است. شيعيان با اقامة مراسم سوگواري بر سيدالشهداء (ع)، در حقيقت از بيعدالتي و زورگويي نفرت ميجويند و انزجار خود را از گردنكشان زمانه اظهار ميدارند و اشكشان بر فضيلت و تقوا و فداكاري در راه اعتقاد و لعنتشان بر رذيلت و فسق و پايمالساختن حقوق ضعيفان است و اين تولي و تبري را بهصورت قالبي ديني و عبادي درآوردهاند و با اين مراسم و با اين اشكها در حقيقت درخت تقوا را آبياري ميكنند و آن را باردار ميسازند و مهمتر از همه آنكه دين را بهصورت نهادي سياسي كه سر فرود نياوردن به متغلّبان جهان و سر فرود آوردن در برابر حكومت عدل الهي باشد، درميآورند.4
امام حسين پس از وفات برادرش تا زماني كه معاويه زنده بود، در ظاهر مخالفتي با معاويه نكرد، زيرا برحسب ظاهر و بنا بر مصلحت با معاويه بيعت كرده بود و اين بيعت اگرچه به معني شناختن او بهعنوان خليفة مسلمين نبود، امّا به اين معني بود كه امام در ظاهر مخالفتي با او ندارد و نميخواهد بر ضدّ او قيام كند.5
امام حسين پس از شهادت برادرش حسن (ع)، از روز پنجشنبه 28 صفر سال 50 ق، به امامت رسيد و حدود 11 سال اين وظيفة خطير را عهدهدار بود. تا آنكه در روز دهم محرم (عاشورا) در 61 ق در سر راه كوفه شهيد شد.6 قبر او در كربلا، زيارتگاه شيعيان جهان است. مزار امام حسين را نخستينبار اعراب بنياسد مشخص نمودند و پس از آن بارها دستخوش تبديل و تغيير و تخريب و تعمير گرديد تا به سال 767 ق در عهد سلطان اويس ايلخان، بناي فعلي روضة مطهرﺓ حسيني ساخته شد.
مآخذ:
1. علامه حلي. منهاج الكرامه. ص 135-142؛ مدرسي، سيد محمدتقي. زندگينامة چهارده معصوم. ترجمة محمدصادق شريعت، تهران: انتشارات محبانالحسين، 1380، ص 389ـ425.
2. جامي. شواهد النبوﺓ. ص 346-351؛ علامه طباطبايي، سيد محمدحسين. شيعه در اسلام. دفتر تبليغات، 1348، ص 132-138.
3. مسعودي. اثبات الوصية. 1320، ص 125؛ مدرسي. همانجا، ص 414 به بعد.
4. مدرسي. همانجا، ص 425ـ439.
5. يعقوبي. تاريخ. ج 2، ص 229.
6. شيخ مفيد. ارشاد. ج 2، ص 24-137؛ ابن صباغ مالكي. فصول المهمه. ص 170، 200؛ امينالاسلام طبرسي. اعلام الوري باعلام الهدي. ص 213، 215؛ خصايص نسائي. 122، 124؛ خطيب بغدادي. تاريخ بغداد. ج 2، ص 204.
7. كاشفي. روضة الشهدا. چاپ علي عقيقي بخشايشي، نويد اسلام، 1379، ص 242ـ441.
8. مدرسي. همانجا.
سید حسن امین