قنات
ایرانیان برای اینکه بتوانند بر کم آبی و خشکی سرزمین خود غلبه کنند و به امید بارانهای اتفاقی و یا آبهای جاری موقتی و کشت بندساری و یا بیرون کشیدن آب از چاهها نباشند و زندگی پرمشقت و کشاورزی و دامداریکاملاً محدود و کم درآمدی نداشته باشند و با زیر کشت بردن سطح وسیعی از زمینهای حاصلخیز در دشتها که به علت فقدان آب بیبهره مانده بود، احتیاجات روزافزون خود را تأمین کنند، چند هزار سال پیش'، دست به اختراع و ابتکاری بسیار جالب زده و آن را «قنات» یا «کهریز» نام نهادند. با این اختراع که در نوع خود در جهان تاکنون بینظیر است، میتوان مقدار قابل توجهی از آبهای زیرزمین را جمعآوریکرد و به سطح زمین رساند، که همانند چشمههای طبیعی، آب در تمام طول سال بدون هیچ کمکی از درون زمین به سطح آن جاری میگردد.
پیدایش و رواج تکنولوژی قنات که قدمت بسیاری از آنها، از پنج تا شش هزار سال متجاوز است[۱]. و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد باعث شد که آبادیهای متعددی در سراسر فلات ایران، به خصوص در نقاط خشک تر کشور، گسترش یابد و بخشهای جدیدی را در کشاورزی و دامداری مورد بهرهبرداری قرار دهد.
این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده است، بعدها از ایران به بسیاری از کشورهای جهان انتقال یافته و مورد استفاده مردم دیگر نقاط جهان نیز قرار گرفته است[۲]. ابتکار قنات علاوه بر رفع مشکل کم آبی در قشربندی اجتماعی و اوضاع اقتصادی کشور، تأثیر بسزایی برجای گذاشته است. هم اینک نیز در برخی از نقاط کشور، از آب قنوات هم به منظور شرب و هم به منظور کشاورزی استفادههای لازم به عمل میآید.
نیز نگاه کنید:
مآخذ
منبع اصلی
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.