از خشت تا خشت
از خشت تا خشت، تك نگاشتي در زمينة بخشي از فرهنگ عامة* مردم تهران. اين كتاب را محمود كتيرايي به قصد ثبت و ضبط و شناساندن بخشي از رفتارها، آداب و رسوم، گرايشها و باورهاي مردم جامعة سنتي تهران، از هنگام «در خشت افتادن» (زادن) كودك تا به هنگام «سر به خشت گذاشتن» (مردن) نوشته است.
كتاب شامل يك پيشگفتار، 9 فصل: آبستني، زايمان و نوزاد، از كودكي تا نوجواني، شوهريابي و دختريابي، خواستگاري و شال انگشتر كردن، عقد، عروسي، چند يادداشت دربارة زندگي دروني، و مرگ و سوگواري؛ و يك پيوست، از 36 مقالة كوتاه و مستقل دربارة مباحث مختلف، است.
اطلاعات كتاب از راه پرس و جو در ميان سالخوردگان خانوادههاي قديم تهراني و بهرهگيري از متون و منابع قديم و جديد فراهم آمده است. امروزه برخي از آداب و رسوم و باورهاي گرد آمده در كتاب از ميان رفته و برخي ديگر به همان صورت يا صورتهاي تحول يافته بازمانده است.
اين كتاب را نخستين بار مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران در 1348 ش چاپ و منتشر كرد و در 1350 ش سازمان فرهنگي يونسكو آن را كتاب برگزيده سال شناخت.
مآخذ:
1- كتيرايي، محمود. از خشت تا خشت، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي تهران، 1348.
علی بلوکباشی