اوسانه
اوسانه، با (Owsane)، رسالهاي حاوي شعرها و ترانههاي رايج ميان مردم جامعة سنتي قديم. اوسانه صورت گويشي واژة افسانه و نخستين گردآوردة صادق هدايت* (1281-1330 ش) در زمينة ادبيات شفاهي* مردم ايران است كه نخستين بار در 1310 ش در مجموعة آريان كوده انتشار يافت.
رسالة اوسانه شامل ديباچهاي در بررسي و تحليل شعر عامه و مجموعة اشعار: ترانة بچهها، ترانه دايهها و مادرها، رمزها، و ترانههاي عاميانه است. اشعار به زبان سادة مردم و همراه تعبيرات و تشبيهات آنهاست. مضمونهاي اشعار برگرفته از انديشه و برداشت مردم و برتابندة زندگي روزمره و باورهاي مردم و برخي واقعههاي تاريخي است. خاستگاه و كاربرد اشعار اغلب در حوزة جغرافيايي – فرهنگي تهران است.
هدايت با انتسّار اوسانه اعتبار و اهميت گردآوري و بررسي ادبيات شفاهي و ترانههاي كودكان را آشكار كرد. اين رساله چند بار به طور مستقل يا همراه مجموعة آثار هدايت به چاپ رسيده است. هنري ماسه[1]، ايرانشناس فرانسوي اشعار اوسانه را به فرانسه ترجمه و دركتاب معتقدات و آداب ايراني[2] در 1938م/1317ش در پاريس چاپ كرد.
مآخذ:
1- هدايت، صادق. اوسانه، تهران: حبيبي، 1319ش.
2- هدايت، صادق. نوشتههاي پراكندة صادق هدايت، به كوشش حسن قائميان، تهران: اميركبير، 1334ش.
3- Massé, Henri, Croyanes et Coutumes Persanes Paris: Librairie Orientale et Américaine, 1938.
علی بلوکباشی
[1]. Henri Massé
[2]. Croyances et Coutumes persanes