باوی
باوي، يا بابوي، بابويي، از ايلات لُر شيعي مذهب استان كهگيلويه و بويراحمد. برخي نام ايل را برگرفته از نام باويه از قبايل عرب خوزستان مي دانند و به اشتباه آن را ”عرب“ دانستهاند.1
قلمرو باويها منطقة باشت و باوي در جنوب كهگيلويه و بويراحمد است که در تقسيمبندي كشوري جزو شهرستان گچساران دارد.2 ايل باوي از 4 تيرة بزرگ: شيخ جليل، دولياري (دولتياري)، عاليشي (عاليشاهي) و گشين و 15 تيرة كوچك تشكيل شده است.3 ردهبندي اجتماعي باويها از كوچكترين واحد تا بزرگترين به صورت: حونه (خانواده) ← اولاد ← طايفه ← تيره ← ايل است.
آمار جمعيت باويها را در 150 سال گذشته به اختلاف بين 1200 تا حدود 4000 خانوار گزارش كردهاند.(4) در 1347ش آمار دقيق جمعیت باويها 5461 خانوار داده شده است.(5) جمعيت كوچندة ايل باشت و بابويي را در هم سرشماري 1377ش، خانوار آوردهاند.6
شيوة معيشت سنتي باويها مبتني بر دامداري، باغداري و كشاورزي است.
مآخذ:
1- حسینی فسايي، حسن. فارسنامة ناصري. به كوشش منصور رستگار فسايي، تهران: 1367، ص 2/1479؛ پوركاظم، كاظم. مدخلي بر شناخت قبايل عرب خوزستان. تهران: 1376، ص 114-116.
2- فرهنگ آباديهاي كشور، سرشماري عمومي نفوس و مسكن (1365)، استان كهگيلويه و بويراحمد. تهران: 1367، ص 145.
3- باور، محمود. کوه گیلویه و ایلات آن، تهران: 1324، 116- 117؛ صفینژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه تهران: 1347، 112 با اماناللهی بهاروند، سگندر. قوم لُر، تهران: 137ش، 216- 217.
4- امام شوشتري، محمدعلي. تاريخ جغرافياي خوزستان. تهران: 1331، ص 86. حسینی فسايي، همانجا؛ باور، محمود. كوه گيلويه و ايلات آن. تهران: 1324، ص 118؛ دوبد، س. سفرنامة لرستان و خوزستان. ترجمة محمدحسين آريا، تهران: 1371، ص 176؛
5- جمعيت و شناسنامة ايلات كهگيلويه. مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران، 1347، ص 13؛
6- سرشماري اجتماعي ـ اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص ؟ .
تلخيص از مقالة باوي دايرةالمعارف بزرگ اسلامي
سکندر امان اللهی بهارمند
تلخیص معصومه ابراهیمی