سید علی حسینی خامنه ای

حسيني خامنه‌ای، سيد علي (1318ش مشهد - 1404 ) محمد تقوي آيت الله سيد علي حسيني خامنه‌ای فرزند آيت الله سيد جواد خامنه اي در 1318 ش در مشهد بدنيا آمد . ( قصه آفتاب،15) معظم له تحصيلات خود را با رفتن به مکتب خانه هاي زادگاهش آغاز کرد . سپس به مدرسه ابتدايي اسلامي دار التعليم ديانتي رفت و دوران ابتدائي را در آن مدرسه طي کرد . همزمان بخشي از دروس ديني را در آن مدرسه فرا گرفت و بخش ديگري از مقدمات را نزد پدر آموخت . سپس به مدرسه علميه نواب مشهد رفت و دوره سطح را در آن مدرسه به پايان رسانيد . بعد از آن در درس خارج آيت الله ميلاني شرکت جست . مدتي هم در درس خارج حاج شيخ هاشم قزويني حاضر شد . سپس به عراق رفت و مدتي در درس خارج فقه و اصول آيات حکيم , خويي, شاهرودي , ميرزا باقر زنجاني , ميرزا حسن يزدي و آقا ميرزا حسن بجنوردي شرکت کرد . پس از يک سال به کشور بازگشت و در شهر قم به تحصيل دروس خارج در نزد امام خميني ره و آيات بروجردي و شيخ مرتضي حائري يزدي پرداخت و فلسفه را هم از علامه طباطبائي آموخت .(كاظميني ، 287-288) ايشان علاوه بر تحصيل علوم ديني ، تحصيلات کلاسيک خود را تا کسب مدرک ديپلم تداوم داد . او مبارزات خود را از دوران فعاليت فدائيان اسلام آغاز کرد . ملاقات ايشان با شهيد نواب صفوي در سالهاي 32-31 در مدرسه سليمان خان مشهد تاثير مهم و عميقي بر او نهاد . در 1333 ش در مشهد اعلاميه اي در ارتباط با امر به معروف و نهي از منکر نگاشت و در آن راجع به عدم رعايت ضوابط و ظواهر اسلامي هشدار داد . اين اعلاميه از طريق پست در شهر مشهد توزيع همگاني شد و انعکاس وسيعي در شهر داشت . (همان ) در بهمن ماه 1341 ش از سوي آيت الله ميلاني مامور بردن نامه اي براي امام ره شد . ( زندگينامه ....,45) پس از فاجعه فيضيه قم و پيش از محرم 42 از سوي امام ره مامور ارسال پيام هايي براي آيت الله ميلاني و برخي علماء و وعاظ مشهد شد . (همان ,48) پس از ابلاغ اين پيام ها عازم بيرجند شد . سخنراني هاي وي در آن منطقه موجب دستگيري وي در روز تاسوعا شد . سپس به مشهد منتقل و به مدت ده روز در زندان بسر برد . (صدري مازندراني ,24) در رمضان همان سال به زاهدان رفت و به دليل سخنراني در آن شهر دستگير و به تهران اعزام شد که به مدت دو ماه در زندان قزل قلعه محبوس بود . در 29 بهمن ماه 43 به همراه عده اي از فضلاي قم در نامه اي به هويدا اعمال غير اسلامي دولت را تقبيح و خواستار بازگشت امام ره از تبعيد شد (همان , 57) پس از بازگشت به مشهد ، در نگارش و انتشار کتابهايي در تبيين نهضت هاي آزاديبخش و اسلامي ،مي کوشيد .از همين رو در 14 فروردين 46 به بهانه ترجمه کتابهاي آينده در قلمرو اسلام ، صلح امام حسن (ع) و مسلمانان در نهضت هندوستان ، دستگير و چهارماه در زندان به سر برد . از سال 1349به برگزاري درس تفسير در مسجد صديقيها اقدام کرد . با فوت آيت الله سيد محسن حکيم در 1349 در ترويج و تبليغ مرجعيت امام خميني ره تلاش مي کرد که بر اثر اين فعاليت ها دستگير و به چهار ماه زندان محکوم شد . پس از عمليات انفجار دکلهاي برق مشهد در جشنهاي 2500 ساله شاهنشاهي به عنوان يکي از رهبران فعاليت هاي ضد رژيم دستگير و مدت دو ماه زنداني شد پس از آزادي ، در مسجد امام حسن (ع) و بعدها در مسجد کرامت مشهد به تدريس نهج البلاغه پرداخت . سرانجام ساواک در اسفند ماه 1352 جلسات درس وي را تعطيل کرد ولي او به برگزاري آن جلسات تداوم داد. تداوم اين فعاليت ها باعث شد در دي ماه 53 دستگير و به کميته مشترک ضد خرابکاري در تهران منتقل شود . پس از ده ماه حبس در 8 آبان 54 آزاد گرديد . اما پس از آزادي ، ساواک براي محدود کردن ايشان ، در اسفند همان سال وي را ممنوع الخروج نمود . دو سال بعد در تابستان 56 و به همراه آقايان بهشتي ، باهنر ، رباني املشي و موحدي کرماني جامعه روحانيت مبارز را براي سازماندهي مبارزات بنيان گذاشت . (كاظميني ، 287-293 ) در آذر 56 به جرم فعاليت به نفع امام ره و طرفداري از افکار دکتر علي شريعتي از طريق پخش اعلاميه ها در مراکز آموزش عالي دستگير شد . رژيم ايشان را به ايرانشهر تبعيد کرد . پس از طي يکسال دوران تبعيد در ايرانشهر , به شهر مشهد بازگشت و مسجد کرامت را به عنوان پايگاه مبارزاتي خود قرار داد . در همان سال به همراه آيات واعظ طبسي ، عبد الکريم هاشمي نژاد ، موسوي قوچاني و کامياب ، ستادي براي هدايت مبارزات مردم تشکيل داد . (همان ) در 17 آذر 57به فريمان رفته و راهپيمايي مردم آن شهر را هدايت کرد . در همان زمان با حمله نيروهاي نظامي به بيمارستان شاهرضا ، در برپايي تحصن مردم مشهد در اعتراض به اين اقدام نقش مهمي ايفا کرد .( همان ) در دي ماه 57 با تشکيل شوراي انقلاب ، به عضويت آن شورا در آمد . پس از ورود امام ره به کشور انقلاب ، به عنوان مسئول تبليغات دفتر امام ره برگزيده شد که در اين مسئوليت به تنظيم نشريه اي به نام رسانه ، همت گماشت . پس ازپيروزي انقلاب اسلامي همراه آيات باهنر ، بهشتي ، موسوي اردبيلي و هاشمي ، حزب جمهوري اسلامي را بنيان نهاد . در فروردين ماه 58 مامور رسيدگي به اوضاع مردم سيستان و بلوچستان شد .( قصه آفتاب , 95) پس از آن به نمايندگي از شوراي انقلاب به وزارت دفاع رفت و در 27 مرداد58 معاونت وزير دفاع را به عهده گرفت و در اين سمت بود که در 10 آذر همان سال توسط امام ره به سرپرستي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي برگزيده شد. ايشان پس از فوت آيت الله طالقاني و انصراف آيت الله منتظري از امامت جمعه تهران ، به امامت جمعه تهران منصوب شد . همزمان در شوراي عالي دفاع عضويت يافت . در اين سمت بارها در جبهه حضور يافت.(كاظميني ، 287-293) در اولين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي از تهران به نمايندگي برگزيده شده و به مجلس راه يافت(نگرشي به اولين..، ) . او در عزل بني صدر از رياست جمهوري نقش زيادي داشت . در 6 تير 1360 با انفجار بمب در مسجد ابوذر مجروح شد . بر اثر اين حادثه به مدت 42 روز در بيمارستان بستري شد پس از آن از ناحيه دست راست به افتخار جانبازي نائل آمد . (همان ,109) بعد از شهادت شهيد بهشتي ، به عنوان دبير کل حزب انتخاب و اين سمت را تا زمان انحلا ل حزب در 1366 بر عهده داشت . در سومين دوره انتخابات رياست جمهوري به عنوان سومين رئيس جمهور جمهوري اسلامي ايران برگزيده شد و در چهارمين دوره نيز به آن سمت انتخاب گرديد . در شوراي بازنگري قانون اساسي ، به عضويت آن مجلس در آمد . پس از فوت امام ره از طرف مجلس خبرگان رهبري به عنوان رهبر انقلاب اسلامي انتخاب و تاکنون در اين سمت مي باشند . همچنين پس از فوت آيات عظام مرعشي نجفي ، گلپايگاني و اراکي ، از طرف جامعه مدرسين حوزه علميه قم و جامعه روحانيت مبارز به عنوان مرجع تقليد معرفي شد . از وي آثاري منتشر شده است که مي توان به موارد زير اشاره کرد : ترجمه کتابهاي 1- آينده در قلمرو اسلام 2- مسلمانان در نهضت آزادي هندوستان 3- صلح امام حسن (ع) و تاليف و نگارش کتابهاي 1- گفتاري در باب صبر 2- گفتاري در وحدت 3- وحدت و تحزب 4- بازگشت به نهج البلاغه5- رسالت حوزه6-هنر هشتم7-منشور تداوم انقلاب و دهها اثر ديگر . (كاظميني ، 292-293)

منابع: 1- صدري مازندراني , حسن , حکايت نامه سلاله زهرا (س) , موسسه انتشارات مشهور, قم ,1381.2- زندگينامه مقام معظم رهبري مدظله العالي , موسسه فرهنگي قدر ولايت, تهران 1378. 3- قصه آفتاب , زندگينامه رهبر معظم انقلاب اسلامي , موسسه فرهنگي قدر ولايت , تهران , 1381. 5- كاظميني ، ميرزا محمد، دانشنامه ائمه جمعه سراسر كشور ، ج1، بنياد ريحانه الرسول يزد، تهران ،‌برگ رضوان ،‌1384