ایل چَرام
چَرام، نام يكي از ايلات لُر استان كهگيلويه و بويراحمد و از ايلات مستقل چهاربنيچه گروه قومي جاكي.
مردم اين ايل در منطقهاي از كهگيلويه، شامل نواحي بلاد شاپور و رِوِن در شمال شرقي بهبهان زندگي ميكنند كه به منطقة چرام معروف است.1 منطقة چرام در مركز كهگيلويه و ميان نواحي متعلق به طوايف بويراحمد عليا در شرق، سردسير بويراحمد سفلا در شمال، گرمسير بويراحمد سفلا (دهدشت) در غرب، بويراحمد گرمسير در نيمة غربي و بابويي در نيمة شرقي- جنوبي قرار دارد.2 قلمرو چراميها از تمام مناطق ايلات ديگر كهگيلويه كوچكتر، ليكن پر آب و حاصلخيزتر است.3
محمود باور 12 تيره و صفينژاد 13 طايفه با جمعيتي حدود 7500 تن براي ايل چرام برشمرده و نام بردهاند كه باياري، بگلرنباري يا بناري، آرندي، ديلگوني و كشتاس از جملة آنها بودهاند.4 هر يك از اين طايفهها داراي چند اولاد و يا تَش بودند.5 در گذشته مركز كلانترنشين ايل چرام قلعة تَلگِرد، در گرمسير و در 500 كيلومتري بهبهان بود كه تابستانها به ییلاق تَسوج (طسوج) و اطراف كوه ساورز ميرفتند.6 كلانترهاي چرام هميشه از تيره يا طايفة «بگلار» (احتمالاً همان بگلربناري) بودند.7 80 درصد چراميها در اوايل سدة 14ش يكجانشين شده بودند و به زراعت ميپرداختند. در تاریخ سیاسی ایلات کهگیلویه، پیوسته ايل چرام با بويراحمد گرمسيري و بابوييها در برابر بويراحمد سردسيري متفق و متحد میشدند.8
مآخذ:
1. باور، محمود. كوهگيلويه و ايلات آن. گچساران: 1324، ص104.
2. صفينژاد، جواد. اطلس ايلات كهگيلويه. تهران: 1347، مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي، ص145.
3. همو. عشاير مركزي ايران. تهران: 1368، اميركبير، ص176-179.
4. باور. همانجا، ص104-10. صفينژاد. اطلس...، ص45.
5. جمعيت و شناسنامة ايلات كهگيلويه. 1347، مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي، ص336-341.
6. باور. همانجا، ص104-106.
7. دوموريني،ژ. عشاير فارس. ترجمة جلالالدين رفيعفر، تهران: 1375، دانشگاه تهران، 44.
8. باور، همانجا، 105.
علی بلوکباشی