دانشنامه میسری
دانشنامة ميسري، عنوان دايرةالمعارفي منظوم در دانش پزشكي سنتي و از آثار نيمة نخست سدة 4ق/ 10م. فراهم آورندة اين دانشنامه حكيمي ديندار به نام ميسري است كه در فن شعر و شاعري نيز دست داشته است. در اين كتاب آگاهيهاي طبيبان آن زمان دربارة بيماريها و انواع داروها و شيوههاي درماني با زباني ساده و روان به شعر بيان شده است. دانشنامه به كوشش دكتر برات زنجاني و زير نظر دكتر مهدي محقق در مجموعة «تاريخ علوم در اسلام» توسط مؤسسة مطالعات اسلامي در دانشگاه مكگيل، شعبة تهران، و با همكاري دانشگاه تهران در 1366ش منتشر شده است. كتاب، بجز فهرست مطالب و متن اصلي، داراي يك مقدمه دربارة «جنبههايي از علم پزشكي در اسلام» و يك پيشگفتار دربارة «حكيم ميسري و محتواي دانشنامه» در آغاز، و 4 فهرست با عناوين «ادويه و اغذيه و اشربه»، «بيماريها»، «لغات و تركيبات» و «اعلام» و خلاصة مقدمه و پيشگفتار به زبان انگليسي در پايان كتاب است.
اين دانشنامه مردمشناسان را در به دست آوردن اطلاعاتي دربارة نظام طب و طبابت سنتي در ايران قديم و تفكر و تلقي اطباي آن زمان دربارة عوامل بيماريزا و ريشه و منشاء طبيعي، جسماني، توارثي، آسماني، اجتماعي، محيطي و فرهنگي كمك خواهد كرد.
مآخذ:
1. حكيم ميسري، دانشنامه در علم پزشكي: كهنترين مجموعة طبي به شعر فارسي. به كوشش دكتر برات زنجاني، تهران: انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامي دانشگاه مكگيل، شعبة تهران، 1366؛ بلوكباشي، علي. نقد و نظر. تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1377ش، 165- 172.
علی بلوکباشی