ایل میلان
ميلان، از ايلات بزرگ و مهم كرد استان آذربايجان غربي.
نام ايل را برخي برگرفته از شخصي به نام ميلان ميدانند كه با زيلان برادر بود و دو ايل بزرگ كرد زيلان و ميلان را تشكيل دادند؛ برخي ديگر برگرفته از نام شخصي به نام ميلي دانستهاند.1
مردم ايل ميلان در مناطق شرق و شمال شرقي شهرستان ماكو تا نواحي اطراف رودخانة ارس و نواحي كوهستاني مرز ايران و تركيه پراكندهاند.2 در گذشته قسمت بزرگي از كوچندگان استان آذربايجان غربي را ايل ميلان تشكيل ميداد. امروزه اكثر ميلانيها يكجانشين شدهاند و فقط گروههاي كوچكي از آنها نيز براي چراي دامهايشان بين شهرستانهاي استانهاي چالدران، خوي، سردشت و ماكو استان آذربايجان غربي، ييلاق و قشلاق ميكنند.3
در زمان حكومتهاي صفويان و افشاريان گروههايي از مردم ايل ميلان براي دفاع از سرحدات شمال شرق ايران در برابر يورش ازبكها به خراسان كوچانده شدند4 اينها ميلانلو* خوانده ميشوند.5
ساختار ايلي به صورت: ايل، طايفه، باو، زومه (اوه = اوبه) و مال است.6
ايل ميلان از 12 طايفه و 124 زومه تشكيل شده است كه هر كدام نيز به واحدهاي كوچكتري تقسيم ميشوند. برخي از مهمترين طوايف ميلان عبارتند از شيخكانلو، امويي، دودكانلو.7
از جمعيت كل ميلانيها اطلاع دقيقي در دست نيست. شمار خانوارهاي كوچندة اين ايل در 1377ش 2079 خانوار و 14880 نفر برآورد شده است.8
مردم ايل ميلان آذربايجان سني شافعي مذهب هستند.9
دامداري و پرورش بز،گوسفند، اسب و گاوميش و... از مهمترين مشاغل ميلانيهاست. كشاورزي و صنايع دستي مانند جاجيم، خورجين و نمد كه از پشم دامها به دست ميآيد نيز از ديگر مشاغل ميلانيهاست.10
مآخذ:
1- اسكندرينيا، ابراهيم. ساختار سازمان ايلات و شيوة معيشت عشاير آذربايجان غربي. بندرانزلي: 1366، ص 50؛ كلانتري، منوچهر. «ايل ميلان»، هنر و مردم. س 4، ش 43، ارديبهشت 1345، ص 21-30.
2- اسكندرينيا، ابراهيم. همان. ص 20.
3- سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، جمعيت عشايري دهستانها. تهران: 1378، ص 21-30.
4- اسكندرينيا، ابراهيم. همان. ص 51.
5- توحدي، كليمالله. حركت تاريخي كرد به خراسان. مشهد: 1359، ص 1/520.
6- اسكندرينيا، ابراهيم. همان. ص 31 و 33.
7- اسكندرينيا، ابراهيم. همان. ص 257.
8- سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 21.
9- توحدي، كليمالله. همان. 2/211.
10- اسكندرينيا، ابراهيم. همان. ص 114 و 170.
معصومه ابراهیمیی