رُباب
رُباب، سازي از خانوادهي سازهاي زه صدا*ي مضرابي كه در محدودهي ايران در مناطقي از بلوچستان رايج است.
اين ساز از يك كاسة طنيني دوقسمتيِ بلندِ متصل به هم، دستهاي كوتاه، سرپنجه و تاج، تعدادي گوشتي، وتر و حدود 5 دستان، خوك و سيمگير تشكيل شده است و آن را با مضراب مينوازند. رباب دو گروه وتر دارد، گروه اول داراي 6 وتر اصلي زهي يا سيمي كه روي آنها مضراب نواخته ميشود و گروه دوم داراي 12 وتر زعييا و اخوان فلزي كه روي آنها مضراب نواخته ميشود و در اثر ارتعاش وترهاي اصلي به صدا درميآيند.
روي دهانهي قسمت پائيني كاسة طنيني را پوست و قسمت بالايي را بك صفحة چوبي پوشانده است. رباب را با مضراب از جنس شاخ، چوب يا نايلون مينوازند. در منطقهي سراوران بلوچستان، رباب از جملة مهمترين سازهايي است.
كه در حلقهي ذكر دراويش نقشبندية صاحبان به كار ميرود. در مناطق شمالي بلوچستان و سيستان از رباب در مجالس عروسي، شادماني و نيز محافل اُنس استفاده ميكنند.
مآخذ:
اطلاعات اين مدخل از طريق كارميداني بدست آمده است.
مشروح اين اطلاعات در جلد اول دايرهالمعارف سازهاي ايران. محمدرضا درويش منعكس است.
محمدرضا درویشی