مکتب هرات
هرات، مكتب، نام سبك خاص هنري در نگارگري دوران تيموريان در شهر هرات.
در اين مكتب، نگارگران در روش مرسوم فضاسازي و صحنهپردازي، طراحي و تركيببندي پيكرها، كاربست رنگهاي پاك و درخشان، پيشرفت قابل ملاحظه كردند.
در نيمة نخست سدة نهم ق / پانزدهم ويژگيهاي دستاوردهاي هنري نگارگران شيراز، بغداد، تبريز و شايد تأثيرات جديد نقاشي چيني، در كارگاههاي درباري شاهرخ و بايسنقر با يكديگر درآميخت و سبك رسمي هرات را به وجود آورد.1 بايسنقر، كه خود كتابشناس و خوشنويس برجستهاي بود،2 هنرمندان و نگارگران طراز اول آن دوران را زير نظر جعفر بايسنقري تبريزي ـ خوشنويس معروف ـ در كارگاه كتابسازي خود گرد آورد.3
نگارگران دورة بايسنقر، در ادامة نگارگري عهد اسكندر سلطان به يك سبك رسمي و قانونمند دست يافتند كه نمود آن را ميتوان در نگارههاي شاهنامة بايسنقري* ديد.4 رنگگذاري و تركيببندي سنجيده، رنگهاي درخشان، نقوش تزئيني متنوع و... از ويژگيهاي نگارههاي اين نسخه و ديگر نسخ اين دوران است. مولانا خليل و غياثالدين از جمله نمايندگان مكتب هرات بودند و ميراث ايشان از طريق هنرمنداني چون استاد منصور و روحالله* ميرك به كمالالدين بهزاد* رسيد.5
مآخذ:
1- پاكباز، روئين. دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 644.
2- كن باي، شيلا. نقاشي ايران. ترجمة مهدي حسيني، تهران: دانشگاه هنر، 1378، ص 61.
3- رابينسن، ب. و. هنر نگارگري ايران. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 22.
4- پاكباز، روئين. نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز. تهران: نارستان، 1379، ص 73.
5- پاكباز، روئين. دايرةالمعارف هنر. همان، ص 644.
علی بوذری