ابوسهل کوهی
ابوسهل كوهي، بيژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمري)،رياضيدان و ستارهشناس بنام ايراني. شاگرد صاغاني* و سرپرست منجمان رصدخانة شرف الدوله بويي در بغداد بود. بيروني* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در بارة مسائل هندسي مشهوري چون تثليث زاويه و رسم هفت ضلعي منتظم و غيره به تحقيق پرداخت و حل اين مسائل را به حل معادلات درجة سوم يا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتايجي درخور توجه رسيد. براي محاسبة حجم حاصل از دوران يك سهمي حول محور تقارن خود يا خطي موازي آن، روشي نو به كار برد كه از روش ارشميدس و ثابت بن قره بسيار بهتر بود.(1و2) رسالة مهمي نيز دربارة شيوة ساختن و به كار بردن «پرگار تام» نوشت كه فرانتس ووپكه متن عربي و شرح فرانسة آن را در پاريس منتشر ساخت.(3)
مآخذ:
1- كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 90-93.
2- قرباني، ابوالقاسم. زندگينامة رياضيدانان دورة اسلامي. تهران: 1365ش، صص 421-430.
3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.
بیژن کرامتی