صاغانی
صاغاني، ابوحامد احمد بن محمد صاغاني اسطرلابي (د 379قمري)، هندسهدان و ستاره شناس بنام ايراني.
از مردم صاغان يا چغان در مرورود خراسان بود، در بغداد زيست و همانجا درگذشت.(3) او در ساخت افزارهاي رصدي، بويژه اسطرلاب زبردست بود. دانشمنداني چون ابوالجود*و ابوسهل كوهي* از شاگردان وي بودند.(1، 3، 5) صاغاني در رصدهايي كه در 378ق به دستور آل بويه در بغداد و به سرپرستي ابوسهل كوهي صورت گرفت حضور داشت.(4) برخي آثار رياضي وي دربارة تسطيح كره ( يعني ترسيم نقشة جغرافيايي)، تقسيم زاوية دلخواه به سه بخش متساوي و رسم هفت ضلعي منتظم در دايره به دست ما رسيده است.(2، 5)
مآخذ:
1- ابونصر عراق. اعمال اسطرلاب، مندرج در رسائل. حيدرآباد دكن: 1367ق.
2- بيروني. الآثار الباقية. به كوشش ادوارد زاخاو، لايپزيگ: 1906م، ص 357.
3- قرباني، ابوالقاسم. زندگينامة رياضيدانان دورة اسلامي. تهران: 1365، ص 292.
4- قفطي. تاريخ الحكماء. به كوشش يوليوس ليپرت، لايپزيگ: 1903م، ص 79، 351، 353.
5- كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 78-79.
سیدمحمدحسین احمدی