ابوالحسن علی بن احمد نَسَوی
نَسَوي، ابوالحسن علي بن احمد (393 -493 ق / ؟ م) رياضيدان و منجم.
در ري زاده شد. از هشت سالگي به نگهداري پرندگان شكاري پرداخت و علاقهاش به اين كار او را به سپاهيگري و خدمت پادشاهان كشاند.1 در هندسه چندان زبردست بود كه نصير الدين طوسي* او را الاستاد المختص ناميده بود كه به صورت Doctor Almochtasso به متون لاتيني راه يافته است.2، 3، 4 بيشتر آثارش به لاتيني و زبانهاي اروپايي ترجمه شده است. از پيشروان بهرهگيري از كسرهاي اعشاري بود[3، 4، 5]. شگفت آنكه ناصر خسرو او را در علم حساب كم اطلاع برشمرده است.5
آثار: 1) بازنامه، به فارسي دربارة فن نگاهداري مرغان شكاري كه در 70 سالگي نوشته است. 2) المقنع في الحساب الهندي، نسوي نخست آنرا به زبان فارسي نوشت و سپس به عربي ترجمه كرد. روايت فارسي كه متأسفانه به دست ما نرسيده كهنترين رسالة حساب فارسي به شمار ميرود. متن عربي به زبانهاي فرانسه، آلماني و روسي ترجمه و به فارسي شرح شده است.3، 4، 5
مآخذ:
1- نسوي. باز نامه. به تصحيح علي غروي، تهران: 1354، ص1.
2- نصيرالدين طوسي. تحرير ماخوذات، حيدر آباد دكن: 1359ق، ص1.
3- قرباني، ابوالقاسم. نسوي نامه. تهران: 1351، ص 19-20- 26.
4- كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 111.
5- كرامتي، يونس. نقدي بر مقالة آقاي محمد باقري، نامة فرهنگستان زبان و ادب فارسي. شمارة 3، پاييز 74؛ ص 177-179.
فریبا پات