مرقع گلشن

مرقع گلشن، گنجینه مرقع نگاره‌ها و خوشنویسی‌های دربار گورکانی هند.

همایون ـ پادشاه گورکانی ـ که برای مدتی مهمان شاه طهماسب صفوی در ایران بود، در هنگام بازگشت تنی چند از نگارگران ایرانی، از جمله: عبدالصمد، میر سید علی و ... را همراه خود به هند برد و ایشان در هند مکتب نقاشی گورکانی را پایه‌ریزی کردند. مرقع گلشن گنجینه‌ای از آثار این هنرمندان و شاگردان ایشان است. این مرقع که مشتمل بر 176 صفحه یا 88 ورق است، در واقع بازمانده دو مرقع گلشن و گلستان می‌باشد. متأسفانه برخی از صفحات این مرقعات، از جمله صفحات آغازین و انجامین مرقع گلشن، پراکنده شده ولی حدس غالب پژوهشگران آن است که تاریخ آغاز این کار، واپسین سال‌های پادشاهی جهانگیر (1014-1037ق) و پایان کار 1046ق در دوران شاه جهان است. با استناد به مقدمه مرقع گلستان به قلم محمدحسین زرین قلم جهانگیرشاهی، این مرقع در تاریخ 1019ق / 1610م به پایان رسیده است. گرچه نام مصوران و خوش‌نویسان این مجموعه معلوم نیست ولی می‌توان ردپای خوشنویسانی چون جعفر بایسنقری، اظهر تبریزی، میر علی هروی، سلطان علی مشهدی و نگارگرانی چون کمال‌الدین بهزاد، عبدالصمد، ابوالحسن نادرالزمان، منصور و ... را در این مجموعه مشاهده کرد. این مجموعه اکنون در کتابخانه کاخ گلستان محفوظ است. 

علی بوذری