احمد مؤيد

مؤید، احمد، 1304ق/ 1886م- 1321ش تقلیدچی، بازیگر، کارگردان و مدیر دسته تقلیدچی‌های روحوضی در کاشان متولد شد. در نوجوانی به تهران آمد و در کار واسزای امیر در بازار بزرگ تهران به تحصیلداری و منشی‌گری در تجارت خانه‌ای مشغول به کار شد. در همان زمان به نمایش‌های روحوضی علاقه‌مند شد. در ابتدا در کلوپ مطربی حبیب سلمانی بازی تقلید را شروع کرد. در دوره محمدعلی شاه به اعضای دسته نمایشی سید احمدخان باشی در آمد و در نقش شاه و گاهی سردار ظاهری شد این گروه از دسته‌های مهم دوره‌ی قاجار بودند. مؤید مردی فهمیده، صاحب دانش و کمال بود و با ورزیدگی که در هنر نمایش روحوضی پیدا کرده بود، در اواخر دوره قاجار (احمد شاه) دسته‌ی نمایشی مستقلی تأسیس کرد و به اجرای نمایش پرداخت. به سبب استقبال مردم از نمایش‌های این گروه که به دسته مؤید معروف شد.^* در 1295 ش شهرت فراوانی کسب کرد.

گویا احمد مؤید، برای نخستین بار از روی داستان‌های شاهنامه، خمسه نظامی، هزارو یک‌شب، شمسه و قهقه، سمک عیار و مانند آنها برای اجرای نمایش، اقتباس می‌کرد. اگر مؤید کسی را می‌دید که در نمایش روحوضی استعداد دارد، او را جذب می‌کرد و تعلیم می‌داد و برای اجرای نمایش در دسته آماده می‌کرد. به سبب شخصیت والایش، بازیگران با استعداد دسته‌های دیگر نیز با او همکاری می‌کردند و این امر موجب تبدیل رقابت به همکاری بین دسته‌های نمایشی تقلیدشد، به گونه‌ای که دسته‌های نمایشی بازیگرانشان را به یکدیگر قرض می‌داند. از ویژگی‌های دیگر احمد مؤید شیک‌پوشی او بود که برایش تشخّص می‌آورد.

از کارهای مهم او در تماشاخانه ناصریه (درشکه‌خانه) تغییر در صحنه ما تقلید از الکوی صحنه‌های برخی تئاترهای اروپایی باب آن روزگار بود، به این گونه که دورتا دور حیاط نمایش را با نقاشی‌های گل و بوته رنگ‌آمیزی کرده بود.

محمود عزیزی و کاظم شهبازی