سید علی خان نصر

نصر، سیدعلی خان‌ (1311ق/ 1893م- 1340ش)، نویسنده، نمایشنامه‌نویس، مترجم.

او فرزند نصرالاطبا، از سادات کاشان بود و در تهران متولد شد. ابتدا نزد برادر بزرگ خود؛ ولی‌الله خان نصر به فراگیری دانش پرداخت، سپس در مدارس شرف، علمیه و آلیانس فرانسه تحصیل کرد. پس از پایان دوره آلیانس در همان مدرسه به تدریس ادبیات پرداخت.

در مدارس نظامی، علوم سیاسی و اقدسیه، زبان فرانسه و علوم ریاضی و طبیعیات تدریس می‌کرد. در آغاز مشروطیت به کار نمایش روی آورد و تئاتر ملی^* را تأسیس کرد. بعد به اروپا رفت و به آموزش فن تئاتر پرداخت. پس از بازگشت از اروپا کمدی ایران را به شیوه اروپایی بنیاد نهاد.

پس از تأسیس سازمان پرورش افکار در 1318ش، نصر ریاست کمیسیون نمایش آنرا به عهده گرفت. آنگاه هنرستان هنرپیشگی را برای آشنایی و پرورشی علاقه‌مندان با تکنیک هنر نمایش بنیان نهاد و سال‌ها همراه اداره هنرستان به تدریس تاریخ تئاتر در آنجا مشغول بود.

نصر را پدر تئاتر ایران می‌دانند. با توجه به شکل‌گیری و رشد مدارس به شیوه غربی در ایران، سیدعلی خان مبادرت به تألیف کتاب‌های علمی در این زمینه کرد و حاصل آن تألیف و ترجمه 19 جلد کتاب است.

32 نمایشنامه نیز تصنیف کرده که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:

«سیروس»، «اشتباه لپی»، «نتیجه تعدد زوجات»، «حاج قمارخان»، «نتایج بی علمی نسوان»، «عروسی آحسین آقا»، «تا اینجوریم همینیم»، «زن بی‌وفا»، «خسروخان اوقاتش تلخ است».

محمود عزیزی