آل عبا

آل عبا، یا آل كساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین اطلاق می‌شود كه زیر عبا یا كساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث كساء كه از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی حضرت فاطمه می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، كساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌كند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاك و پاكیزه‌شان كن. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر^* احزاب 33/33) را فرود می‌آورد: اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَكُم تَطهیرا (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاكی‌ها پاك گرداند). امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است كه آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه كیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند كه این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات كنند، مخصوصاً كه آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌كند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.

علمای شیعه، آیه تطهیر را كه حاكی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند.

باید گفت كه قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر كشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌كند به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند كه چون برای مباهله، حضرت رسول جز حضرت فاطمه هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب كرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌كه زمخشری در تفسیر كشاف به همین معنی تصریح كرده است.