جزیه
جزیه، مالیات سرانه که مسلمانان بنا بر حکم قرآن در آیه جزیه (سوره توبه، 29) هر ساله از اهل کتاب در سرزمینهای مغلوب اسلامی میگرفتند.
جزیه، خراج زمین است[۱][۲][۳][۴]و آنچه از ذمّی و اهل کتاب گیرند[۲]. جزیه، از ریشه آرامی و برگرفته از واژه «گَزْیت» یا «سرگزیت» در زبان سریانی است[۵][۶] و با مالیات سرانهای که بر ملل مغلوب و گاه اتباع کشور بسته میشود، برابری میکند[۷]. جزیه، در فقه، مالی را گویند که پیروان مذاهب دیگر مانند یهود، نصاری و زرتشت به حکومت اسلام پرداخت میکنند، در ازای سکونت ایشان در قلمرو حکومت اسلام، برای مدت معیّن، به گونهی که جان و مال و ناموس ایشان در حمایت حکومت اسلام باشد؛[۸] نیز، عقدی است میان حکومت اسلام و یک یا عدهای از پیروان مذاهب دیگر (یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان) که براساس آن، در ازای سکونت در قلمرو اسلام به حکومت اسلام، جزیه میپرداختند[۸] جزیه، در میان ملل متمدن قدیم، از جمله یونانیان و رومیان وجود داشته است و از مستحد ثات اسلام نیست؛ یونانیان از مردم سواحل آسیای صغیر در مقابل تهاجم فنیقیها و رومیان از مردم مغلوب شده، جزیه دریافت میکردند[۹]. جزیه در سال نهم هجری، مقرر شده و در زمان حکومت خلفا از ساکنان سرزمینهای فتح شده دریافت میگردید[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نفیسی، علیاکبر. فرهنگ نفیسی (ناظمالاطباء).
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ شیخ احمدرضا. متن اللغه.
- ↑ منتهی الارب؛ اقرب الموارد.
- ↑ اقرب الموارد
- ↑ اوشیدری، جهانگیر. دانشنامه فردیسنا. تهران: نشر مرکز، 233.
- ↑ امام شوشتری، محمدعلی. فرهنگ واژههای فارسی در زبان عربی. تهران: بهمن 1347، 157.
- ↑ جعفریلنگرودی، محمدجعفر. مسبوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1383، 1548.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ جعفریلنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1381، 195- 196.
- ↑ جرجیزیدان، تاریخ تمدن. ج1، 169- 171.
- ↑ سوره 9/29.
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
اسدالله معظمی گودرزی