حبس

حبس، مالکیت مالی برای مدت معلوم؛ سلب آزادی از کسی و نگهداشتن او در زندان.

حبس، در لغت، بازداشتن، بند کردن، توقیف کردن، زندان و بند است. در حقوق مدنی، حبس از عقود احسان است و نوعی وقف که کسی، دیگری را بر مال خود مسلط گرداند، در صورتیکه مالکیت خود را نیز حفظ کند؛ حبس بر سه گونه است: «سُکنی» که مال حبس شده مسکن و خانه است؛ «عُمریٰ» که مال حبس شده را برای تمام مدت عمر، در اختیار دیگری گذارد؛ «رُتبی» که مال حبس شده را برای مدت معیّنی، در اختیار دیگری قرار می‌دهد؛ آن‌کس که مال خود را حبس کند، «حابس» است، مال مورد حبس، «محبوس» و کسی که حبس، به نفع او شده «محبوسٌ علیه». حبس، از جهاتی، متفاوت از وقف است:

1. ملک محبوس از مالکیت حبس کننده، خارج نمی‌شود، هر چند برای حبس، مدت معین نشود؛
2. می‌توان برای حبس، مدت معین کرد؛
3. اگر حبس مالی کنند و مدت معین نکنند، به محض فوت حابس، ملک جزء ترکه محسوب شده، حبس از بین می‌رود.

در حقوق جزا، حبس، سلب آزادی و اختیار نفس است در مدت معین یا نامحدود، نیز بازداشت مجرمین، پس از محکومیت.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی