تقدم

تقدم، صاحب امتياز اين نشريه احمد فرامرزي و مدير آن عبدالرحمن فرامرزي بود. اين نشريه در 60 صفحه همراه با ضميمه به قطع پستي او شهريور 1306ش، در مطبعة سربي ـ چاپخانة خاور تهران به چاپ مي‌رسيد.

درخواست امتياز مجلة تقدم با روش ادبي، علمي و سياسي توسط آقاي ميرزا احمدخان فرامرزي فرزند آقا شيخ‌عبدالواحد فارسي در دايرة تعليمات عالية وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه در تاريخ 13 حوت 1303 با نمرة 8871 ثبت شده است. در تاريخ 10 خرداد 1304 با درخواست ايشان موافقت شد كه مجله را در تهران طبع و توزيع كند. (بيات، ص 381- 382).

احمد فرامرزي (1265ش- 1340)، مترجم زبان عربي وزارت امور خارجه بود، نمايندة دورة 15، 17و 18 مجلس شوراي ملي بود، و تحقيقات بسياري در زمينة تاريخ و جغرافياي خليج فارس داشت. (رك: عاقلي، ص81- 1081).

عبدالرحمن فرامرزي (1280ش – 1351) مدير مجلة تقدم نيز از نويسندگان صاحب نام ايران بود كه نمايندگي دورة 15، 17 و 20 مجلس شوراي ملي را داشت و نيز مدير روزنامة آينده، بهرام و كيهان بود. (عاقلي، ص82- 1081؛ همچنين: صدرهاشمي، ج2، ص134).

مطالب اين مجله آموزشي و مقالات آن در زمينة تاريخ و جغرافيا، ادبيات و شامل شعر و داستان به همراه نقد و بررسي، ترجمة برخي متون از زبان‌هاي ديگر كه ضميمة مجله چاپ مي‌شد. (رك: مجلة تقدم، شمارة 1، شهريور 1306ق، ص 60- 1؛ و نيز: صدرهاشمي، ج2، ص4- 133).

انتشار اين مجله منظم نبود و گاهي در چاپ دوم شمارة پياپي آن وقفه‌اي چند ماهه وجود داشت، اما به لحاظ مطالب و اهميت، جزء نشريات خوب بود و دانشمنداني چون تقي‌زاده، جمالزاده عضويت هيئت تحريرية مجله را پذيرفته بودند. (رك: مجلة تقدم، سال‌هاي 7-1306، شماره‌هاي 11-1، صفحات مختلف؛ و نيز: عاقلي، ص1080 و صدرهاشمي، ج2، ص134- 132). همچنين اين مجله با نويسندگاني چون سعيد نفيسي، مجتبي مينوي همكاري داشته است. (رك: مجلة تقدم، سال‌هاي 7-1306، شماره‌هاي 11-1، صفحات مختلف).

محل ادارة مجله در تهران كوچة آصف، چهارراه حاجي آقا موسي قرار داشت و قيمت اشتراك مجلة سالانه 3 تومان و تك شماره دو ريال بود.

مآخذ:

مجلة تقدم. سال اول، شمارة 1، ص60-1، با ضميمة 4 صفحه‌اي ترجمة كتاب دستور زندگاني لرد اوبري.

مجلة تقدم. 1307- 1306 اول و دوم، شماره‌هاي 1 تا 11.

اسناد مطبوعات. كاوه بيات و مسعود كوهستاني‌نژاد، جلد 1، انتشارات سازمان اسناد ملي ايران، تهران: 1372.

تاريخ جرايد و مجلات ايران. صدرهاشمي، محمد. جلد 2 انتشارات كمال، اصفهان: 1363.

شرح رجال سياسي و نظام معاصر ايران. باقر عاقلي. جلد 2، نشر گفتار ـ علمي، 1380، تهران.

اسنادي از مطبوعات و احزاب دورة رضاشاه. معاونت خدمات مديريت و اطلاع‌رساني دفتر رئيس جمهور، تهران: 1380.

سعاد پیرا