پرش به محتوا

مهریه

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۶ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)

مهر، يا مهریه، هدیه و پیشکش مرد به زن به هنگام ازدواج.

مهر، در لغت فارسی، کابین و مهریه است[۱]. در قرآن، الفاظی چون صَدَقه[۲]، نحله[۲]، فریضه[۳] و اجر[۴]، با معنای مهر، برابر آمده است. لفظ صدق و صدقه[۵]؛ مترادف کلمه مهر، در زبان عربی است[۵] و بر این اساس، پیشکش مهریه، از سوی مرد به زن، به هنگام ازدواج، نشان از صداقت و راستی مرد و علاقه و محبت او نسبت به زن و تشکیل خانواده دارد[۶]. در نکاح دائم، عدم ذکر مهر یا شرط عدم مهر، موجب عدم  صحت نکاح نیست و زوجین می‌توانند پس از عقد، به تراضی، مهر را تعیین کنند، اما در نکاح موقت، تعیین مهر، لازم و عقد، بدون ذکر آن، باطل است[۷][۸][۹]. به اعتبار تعیین و عدم تعیين مهر در عقد نکاح، مهر، چهار قسم است: مهرالمسمّی[۱۰]، مَهرالمِثل[۱۱]، مَهرالمتعه[۱۲][۱۳] و مهرالسُّنه[۱۴]. آن‌چه به عنوان مهر در نظر گرفته می‌شود، باید: 1) عین باشد[۱۵]؛ 2) دین باشد[۱۵]؛ 3) منفعت عین باشد[۱۵]؛ 4) کار و عمل باشد[۱۵]؛ نیز باید: 1) قابل تملک باشد[۱۵]؛ 2) مالیّت داشته باشد[۱۶][۱۰]؛ 3) معین باشد[۱۵]؛ 4) معلوم باشد[۱۷]. استقرار مهر، در مالکیت زن، در گرو عواملی چون، عمل زناشویی، ارتداد مرد و فوت است[۱۸].

مآخذ

  1. ↑ معین، محمد. فرهنگ فارسی معین. ذیل واژه مهریه. تهران: انتشارات امیرکبیر، 1342.
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ قرآن کریم، سوره 4/4.
  3. ↑ قرآن کریم، سوره 2/227
  4. ↑ قرآن کریم، سوره 4/24.
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ بقّال، عبدالحسین محمدعلی. فرهنگ المعجم المجمعی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1375.
  6. ↑   الجبعی‌العاملی، زین‌العابدین بن احمد. مشهور به شهید ثانی، مسالک الافهام. ج1، 533، چاپ سنگی، 1310ق.
  7. ↑ ماده 1087 و ماده 1091 قانون مدنی.
  8. ↑ قرآن کریم، سوره 2/236
  9. ↑ موسوی‌خویی، سیدابوالقاسم. منهاج الصالحین. قم: انتشارات مهر، 1410ق، ج2، 280.
  10. ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ حلّی، نجم‌الدین جعفر بن الحسن، معروف به محقق حلی. شرایع الاسلام. تهران: انتشارات استقلال، 1403ق (1983م)، ج2، 545.
  11. ↑ موسوی‌خویی، سیدابوالقاسم. منهاج الصالحین. قم: انتشارات مهر، 1410ق، ج2، 278.
  12. ↑ ماده 1093 و ماده 1094 قانون مدنی.
  13. ↑ قرآن کریم، سوره 2/236.
  14. ↑ شهید ثانی. الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه. جامعه النجف الدینیه، 1398ق، ج5، 347.
  15. ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ ۱۵٫۳ ۱۵٫۴ ۱۵٫۵ موسوی‌خمینی، روح‌الله. تحریرالوسیله. انتشارات اسماعیلیان، 1390ق، ج2، ص297.
  16. ↑ الوسطی، ابی‌ جعفر محمد بن الحسن مشهور به شیخ طوسی. المبسوط، در سلسله النیابیع الفقهیه. گردآوری علی‌اصغر مروارید، انتشارات الدار الاسلامیه، 1410ق (1990م)، ص250
  17. ↑ حلّی، نجم‌الدین جعفر بن الحسن، معروف به محقق حلی. شرایع الاسلام. تهران: انتشارات استقلال، 1403ق (1983م)، ج2، 546.
  18. ↑ الطوسی، محمد بن علی بن حمزه، معروف به ابن حمزه. الوسیله الی نیل الفضیله. در سلسله الینابیع الفقهیه. انتشارات دارالاسلامیه، 1410ق (1990م)، ص297.