شیخ طبرسی

شیخ طبرسی، عارف، فقیه و مفسر بزرگ سدۀ ششم هجری. ابوعلی فضل ابن فضل ـ طبرسی العسبۀ و الشهرۀ، ابوعلی الکفید، امین الدین اللّقب و گاه ملقب به امین الاسلام. در (468-469ق)، در مشهد به دنیا آمد. نام او منسوب به تفرش از نواحی اراک است. اما شیخ تصریح کرده که نسبت آن به طبرستان از بلاد مازندران که گاه به گیلان تعمیم داده، می‌رسد؛ نه به طبرس قم که معرب ناحیه تفرش است. طبرسی از جمله عالمانی است که آثار قلمی بسیار داشته و نوزده عنوان آنها در ریحانۀالادب ذکر شده. از جمله آثار وی عبارت‌اند از:

1. حدائن الامور در اخبار؛
2. الشواهد؛
3. مکارم الاخلاق در مورد اخلاق اسلامی و احادیث قرن ششم؛
4. عدۀالسفر عدۀالحضر؛
5. کنوز البحال در ادعیه.

نیز دارای سه تفسیر است، تفسیر کبیر «مجمع البیان»، تفسیر وسیط «جوامع الجامع»، تفسیر وجیز «الکافی الشافی». و از جمله شاگردان شیخ عبارت‌اند از شیخ عبدالله دوریستی، شیخ حسن بن فضل (صاحب مکارم اخلاق)، شیخ منتخب الدین (صاحب فهرست)، قطب راوندی (شارح نهج البلاغه). از فتاوی مشهور شیخ این است که وی همۀ منهیات دینی را از جمله معاصی کبیر می‌دانست و معتقد بود صغیر بودن بعضی نسبت به مافوق خود است.

شیخ در 548ق در سبزوار درگذشت و جنازۀ او به مشهد منتقل و در فاصلۀ 250 متری شمال شرقی حرم حضرت رضا(ع) مدفون شد.

نیز نگاه کنید به

• شیخ طوسی

• شیخ مفید

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی