حزب دمکرات ایران
حزب دمكرات ایران، از احزاب سیاسی ایران كه در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای روسیه و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط قوامالسلطنه* تشكیل شد. احمد قوامالسلطنه در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود تشكیل داد[۱]. كمیته مركزی حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و روشنفكران غیر تودهای تركیب یافت و محمد ولی فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسینی، سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجانی عضو كمیته مركزی و سیدهاشم وكیل، ابوالحسن عمید نوری، مظفر بقایی و حسین مكی از اعضاء فعال آن بودند [۲]بدین ترتیب قوام سعی داشت از جناحهای مختلف سیاسی برای شكست دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاحگران غیر كمونیست و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده كند[۳]. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری [۴] و تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی كشور[۵]. روزنامههای دمكرات ایران (ارگان حزب)، فرمان (روزنامه عصر حزب)، دیپلمات (ارگان كمیته مركزی حزب) و بهرام (ویژه دانشآموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاههای این حزب میپرداختند[۶]. مخالفت گسترده با قوام از سوی كسانی چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) [۷] باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی
- ↑ طیرانی، بهروز (به كوشش). اسناد احزاب سیاسی ایران. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.
- ↑ الهی، حسین. احزاب و سازمانهای سیاسی در خراسان. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.
- ↑ [حزب دمكرات]، «برنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.
- ↑ [حزب دمكرات]، «نظامنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 3 آبانماه 1325ش.
- ↑ برزین، مسعود. شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375). تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.
- ↑ حكمت، س. «نقش من در مجلس»، سالنامه دنیا. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانونگذاری، 20 آذرماه 1326ش.