زینالعابدین رهنما
رهنما، زينالعابدين، (1311ق / 1893م ـ 1368ش)، فرزند شيخ العراقين مازندراني و از قديمترين روزنامهنگاران ايراني.
روزگار جواني او در عراق گذشت، چون به ايران بازگشت از همان ابتدا به كار مطبوعات پرداخت. وي مقالهنويسي براي نشريات را نخست از روزنامة نوبهار* به مديريت ملكالشعراي بهار آغاز كرد. پس از مدتي نخست مجلهاي به نام رهنما تأسيس كرد و به دنبال آن روزنامة رهنما را انتشار ميداد. مطالب روزنامة رهنما اغلب ترجمه از رويتر و ديگر خبرگزاريهاي مشهور جهاني بود و مقالات آن را كساني چون جواد آشتياني، نظامالسلطنه مافي و شعاعالسلطنه مينوشتند.1
پس از چندي رهنما به عنوان مدير روزنامة نيمه رسمي ايران* انتخاب شد. بوف كور صادق هدايت نخست بار در روزنامة ايران چاپ ميشد و عكسالعملهاي شديدي را در آن روزگار به وجود آورد.2
رهنما پس از چند سال كه مديريت ايران را برعهده داشت، مغضوب گرديد و روزنامه را از او گرفتند و خود او را به خارج كشور تبعيد كردند. پس از شهريور 1320 وي چند گاه روزنامة ايران را با همكاري فرزندش حميد رهنما منتشر ميكرد. زينالعابدين رهنما چند بار به نمايندگي مجلس، معاونت وزارت راه و كشور و معاونت نخستوزيري رسيد. مدتي هم وزير مختار ايران در فرانسه و سفير ايران در چند كشور بود. كتاب مشهور او پيامبر تاكنون بارها تجديد چاپ شده است.3
مآخذ:
1. رهنما، زينالعابدين. «خاطراتي از روزنامهنگاري ايران»، مجموعة گفتارهايي دربارة چند تن از رجال ادب و تاريخ ايران. به كوشش قاسم صافي، تهران: كتابخانة مركزي دانشگاه، 1357، ص438-442.
2. همانجا.
3. افشار، ايرج. نادره كاران. به كوشش محمود نيكويه، تهران: قطره، 1383، ص671-672.
پروین موسوی