آسیا

اسیا، کارافزار خرد و ارد کردن گندم و جو و برخی دانه‌های گیاهی.

از اسیا برای خرد و نرم کردن سنگ نمک و گچ و گرفتن روغن و شیره از دانه‌های روغنی استفاده می‌کنند.

واژهاسیا مخفف اسیاب و در اصل اسْ اب (اس: سنگ) بوده که در تحول فونتیکی زبان به صورت اسیاب و اسیا، یعنی سنگی که با اب می‌گردد، در امده است. بعدها اسیا را برابر و به معنای اس گرفته و اس گردنده با اب، باد، دست و ستور... را به ترتیب اسیای ابی، اسیای بادی، اسیای دستی و اسیای ستوری و ... گفته‌اند.

اسیا از کهن‌ترین دستاوردهای صنعتی انسان بوده است. بنابر برخی روایت‌های افسانه‌ای اسلامی، ادم نخستین سازندهسنگ اسیا بود و اسیا کردن با ان را اموخت. کشف سنگ‌های اسیا در کاوش‌های تپه حصار دامغان پیشینه کاربرد این کارافزار را به زمان پیش از تاریخ می‌رساند. احتمالاً ساده‌ترین اسیایی که انسان برای خرد کردن دانه‌ها به کار برد دو سنگ ناسفته بود، که یکی را بر روی دیگری می‌غلتاند تا دانه‌ها را در میان ان دو خرد کند. هنوز نمونه این کارافزار ابتدایی در میان برخی ایلات و عشایر ایران، از جمله لرهای کهگیلویه به کار می‌رود . بعدها انسان از نیروی اب، باد و ستور در گرداندن سنگ‌های اسیا استفاده کرد.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی