رجا

رجا، در لغت به معنی امیدواری است و در اصطلاح، تعلّق قلب سالک به حصول امر محبوب در اینده است. بدین معنی که سالک، به رحمت و فضل خدا امیدوار است و دلش  گواهی می‌دهد که ان‌چه در اينده برایش پیش می‌اید، جز امر مطلوب و پسندیده نیست، امری که حاصل فضل و رحمت حق تعالی است.

رجا، از حال محبت سرچشمه می‌گیرد و شامل سه مرحله است:

الف) رجای در ثواب: امیدواری بنده به این‌که حق‌تعالی بدو پاداش بخشد.

ب) رجای در وسعت رحمت حق: امیدواری بنده به بهره‌گیری از دریای بی‌کران رحمت و بخشایش حق‌تعالی.

ج) رجای فی الله: رجای عارف و اصل است و ان چنان است که سالک جز به حق امید نبندد و جز حق، تمنّای چیزی نکند و از دوست به جز دوست نخواهد، که به گفته سعدی:

خلاف طریقت بود کاولیا                            تمنّا کنند از خدا جز خدا

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اصغر دادبه