خاطر

خاطر،  در لغت به معنی ذهن، ضمیر، خاطر، دل و ان‌چه به دل وارد می‌شود و در اصطلاح عرفان، واردی است که بدون تفکر و سابقه در قلب (= دل)، پیدا شود و بر حسب ان‌که از سوی حق باشد یا از سوی فرشته (= مَلَک)، نفس و شیطان به چهار قسم تقسیم می‌شود:

1) خاطر ربانی: از سوی خداست که انسان را به سوی حق می‌خواند و به هیچ روی به خطا نمی‌رود.

2) خاطر مَلَکی: یا الهام که از سوی فرشته است و انسان را به انجام دادن فرایض برمی‌انگیزد.

3) خاطر نفسانی یا هاجس، که منشأ ان نفس امّاره است و انسان را به لذت گرایی و حَظّ نفس می‌خواند.

4) خاطر شیطانی: که از سوی شیطان است و ادمی را به مخالفت با حق دعوت می‌کند.

خاطر، اصطلاحی است که در حوزه معرفت‌شناسی قرار می‌گیرد.

منبع اصلی

ذانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اصغر دادبه