باقلانی
باقلانی، ابوبکر محمد بن طیب، متکلم پر اوازه اشعری (قرن 4 ه). وی در بصره، کلام اشعری را نزد ابوالحسن باهلی، شاگرد ابوالحسن اشعری، اموخت[۱]. در فقه نیز مذهب مالکی داشت و پس از شاگردی در محضر ابوبکر ابهری[۲] انچنان شهره گشت که به ریاست مالکیان عصر خود رسید[۳]. وی متکلمی استاد و چیرهدست بود و در فن جدل و مناظره سرامد اقران. با بسیاری از متکلمان و اندیشمندان هم روزگارش، به ویژه معتزلیان، مناظره کرد[۴]. باقلانی دفاع از اعتقادات اهل سنت را وجهه همت خود قرار داده بود و در تبیین مباحث کلامی از زبانی روشن و فهمیدنی بهره میگرفت و در مخالفت فکری با معتزله، امامیه و خوارج و نقد اراء انها بسیار میکوشید[۵] در واقع میتوان گفت که با کوشش وی و شاگردانش به تدریج اعتزال در بغداد و دیگر نقاط، از رونق افتاد[۶]. از اعتقادات کلامی اوست، یکی اثبات جوهر فرد و خلاء و دیگر طرح نظریه «انعکاس» بدان معنا که «هرگاه دلیل باطل گردد، مدلول ان نیز، باطل میشود»[۷]. باقلانی در بغداد درگذشت و در کنار گور احمد بن حنبل به خاک سپرده شد[۸].
ماخذ:
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
امیرحسین ساکت اف
- ↑ ابنعساکر، علی. تبیین کذب المفتری. بیروت: 1404هـ، ص178.
- ↑ ابنفرحون، ابراهیم. الدیباج المذهب. به کوشش محمد احمدیابوالنور، قاهره: 1394هـ، 2/206.
- ↑ قاضی عیاض. ترتیبالمدارک. به کوشش احمدبکیر محمود، بیروت: 1378، 4/586.
- ↑ همان، 4/591- 601.
- ↑ ابنعساکر. همان. ص410.
- ↑ خطیببغدادی، احمد. تاریخ بغداد. قاهره: 1349هـ، 5/379.
- ↑ ابنخلدون، المقدمه. به کوشش علی عبدالواحد وافی، قاهره: 1401، 3/1080- 1081.
- ↑ خطیببغدادی. همان. 5/382.