اخبار
اخبار، (جمع خبر) اصطلاحی كه در كتابشناسی درباره متون و اسناد تاریخی، احوال رجالی، و جغرافیای تاریخی و در قلمرو روزنامهنگاری نوین درباره روزنامه به كار میرود.
اخبار از لحاظ لغوی به معنای آگاهیها و اطلاعات است. مفسران و لغویان آن را به «احوال» تفسیر كردهاند[۱]. هرچند این واژه همراه واژههای «آثار» و «انساب» مفهوم «تاریخ» را در تمدن اسلامی یافته است، به لحاظ ریشهشناسی، بُن و بنیاد واژه در زبانهای سامی صراحت ندارد. عدّهای واژه خَبَر در زبان عربی را با كلمه خبارُوْ، به معنای جنجال بر پا كردن، در زبان اكدی مرتبط میدانند[۲]. آنچه مسلم مینماید این است كه اخبار در قرون نخستین اسلامی مفهوم علم تاریخ را داشته است و مورّخان از آن معنای تاریخ را اراده میكردهاند[۳]. اینكه عدهای از مورخان منسوب به اخبار و مشهور به اخباری بودهاند یا به اصحابالاخبار شناخته میشدهاند[۴][۵]، بر این نكته تأكید دارد كه علمالاخبار را میتوان مقدمه علمالتاریخ دانست.
در تمدن اسلامی صدها عنوان كتاب و رساله واژه اصطلاحی اخبار، به حیث واژه مضاف، واژههای مضافالیه خود را تبیین میكند[۶][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ابنمنظور، محمد. لسانالعرب. به كوشش علي شيري، بيروت: دار صادر، دار بيروت، 1408ق، ج 4، ص 12.
- ↑ روزنتال، فرانتس. تاريخ تاريخنگاري در اسلام. ترجمة اسدالله آزاد، مشهد: آستان قدس رضوي، 1365، ج 1، ص 22.
- ↑ بيهقي، محمد. تاريخ بيهقي. به كوشش علياكبر فياض، مشهد: دانشگاه فردوسي، 1356، ص 243.
- ↑ سمعاني، عبدالكريم. الانساب. به كوشش عبدالله عمرالبارودي، بيروت: دارالجنان، 1408ق، ج 1، ص 94-95
- ↑ ابن قتيبه، عبدالله. المعارف. به كوشش ثروت عكاشه. قاهره: دارالمعارف، 1960م، ص 534.
- ↑ ابن نديم، محمد. الفهرست. به كوشش رضا تجدد، تهران: ابن سينا، 1350،
- ↑ حاجي خليفه، مصطفي. كشف الظنون. تهران: مكتبه الاسلاميه، مكتبه الجعفري، 1387ق، ج 1، ص 25-31.
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
نجیب مایل هروی تلخیص داکا