احباط
اِحباط، در لغت به معنی باطل کردن است. در اصطلاح دانش کلام اِحباط در برابر تکفیر قرار دارد.
احباط، از میان رفتن ثواب در اثر گناه و تکفیر* از میان رفتن گناه در پرتو ثواب است. به نظر تمام متکلّمان کفر و شرک، سبب اِحباط است، امّا در باب سایر گناهان دیدگاهها مختلف است: خوارج هر گناه[۱] و معتزله گناهان کبیره را عامل اِحباط میدانند[۲]. متکلّمان امامیه[۳] و اشاعره[۴] (به جز جوینی که تکفیر را تأیید میکند) اِحباط و تکفیر را مردود میشمارند. مستند طرفداران نظریه ا«حباط و تکفیرایاتی از قبیل: بقره/217 و 264؛ مائده/5 و 53؛ اعراف/147؛ هود/114 و... و دلیل مخالفان این نظریهها هم ایاتی است از قبیلِ:ال عمران/25 و 57؛ نساء/77 و 124؛ زلزله/7 و 8 و...
]تکفیر ← اِحباط[
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ جرجانی، میر سید شریف. شرح المواقف فی علم الکلام. مصر: ناشر محمد افندی، 1325ق / 1907م، ص 8/309-310.
- ↑ جرجانی، میر سید شریف. شرح المواقف فی علم الکلام. همانجا؛ همدانی، عبدالجبار. شرح الاصول الخمسه. تحقیق عبدالکریم عثمان، مصر: مکتبه الاستقلال الکبری، 1384ق / 1965م، ص 624-625.
- ↑ شیخ طوسی. تمهید الاصول فی علم الکلام. به کوشش دکتر عبدالمحسن مشکاهالدینی، تهران: دانشگاه تهران، 1362، ص 98-99؛ فاضل مقداد. ارشادالطالبین الی نهج المسترشدین. تحقیق سید مهدی رجایی، قم: مکتبهایتالله المرعشی النجفی، 1405ق، ص 421-422.
- ↑ جرجانی، میر سید شریف. شرح المواقف فی علم الکلام. همانجا؛ جوینی، الارشاد الی قواطع الادله فی اصول الاعتقاد. تصحیح محمدیوسف موسی و دیگران، مصر: 1950م/1369ق، ص 386-387.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اصغر دادبه