بگ زاده(بیگ زاده)
بگزاده، یا «بیگزاده» نام گروهی کرد زبان پراکنده در شمال غرب ایران و مناطقی از سلیمانیه عراق.
برخی نسب بگزادگان را به پیربوداق فرزند شیرخان، از کردان مُکری اذربایجان دانستهاند[۱] و برخی دیگر به نقل از خود بگزادگان، انها را به تهمورث کیانی (شاه افسانهای ایران) نسبت میدهند[۲].
بگزادگان در اطراف اورمیه و اشنویه پراکندهاند. بگزادگان اورمیه به دو شاخه بگزادگان دشت و بگزادگان بنار تقسیم میشوند که درمناطق تولکی، دربند و سولیک سیلوانا، امیریاد، دیزج، دزاوا و محال زندگی میکنند. بگزادگان اشنویه نیز به دو شاخه فضلالله بیگی و حیدری تقسیم میشوند[۳]. بگ زادگان سلیمانیه هم در شمال و در حوالی مرز ترکیه زندگی میکنند[۴].
برخی از بگزادگان به ایلات و طوایف کرد دیگر منطقه پیوسته و تیرهای از انها را تشکیل دادهاند،[۵] مانند بگزادههای ایلات جاف مرادی و جوانرود و برخی دیگر، مانند بگزادههای نوار مرزی ایران و ترکیه در منطقه تَرْگَوَر یک طایفه مستقل با سازمان ایلی مشخصی تشکیل دادهاند[۶].
رؤسای ایلات و طوایفی که بگزادگان به انها پیوستهاند بیشتر از میان خانواده بگزادگان برگزیده میشوند[۷].
بگزادگان سنی شافعی مذهب هستند و شغل اغلب انها دامپروری است[۸]. از شمار کردهای بگزاده اطلاع دقیقی در دست نیست، جمعیت انها در سالهای 1342-1311 1349ش به ترتیب 400، 550 و 500 خانوار براورد شده است. شمار جمعیت کوچنده انها در 1377ش 227 خانوار و 2175 نفر گزارش شده است[۹].
نیز نگاه کنید به
ماخذ
- ↑ اوبن، اوژن. ایران امروز 1906-1907 (ایران و بینالنهرین). ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 112-113.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان، کردها، ترکها، عربها. ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: 1367، ص 168-169.
- ↑ کریمی، بهمن. جغرافی مفصل تاریخی غرب ایران. تهران: 1316، ص 148 و 150.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 167.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 156-157 و 161.
- ↑ ایرانشهر، کمیسیون ملی یونسکو در ایران. تهران: 1342، ج 1، ص 121؛ دهقان، علی. سرزمین زردشت. تهران: 1348، ص 61.
- ↑ عزاوی، عباس. عشائرالعراق. بغداد: 1366ق / 1947م، ج 2، ص 71-72.
- ↑ دهقان، علی. تهران: 1348.
- ↑ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، ص 2 / 110؛ دهقان، علی. همانجا؛ ایرانشهر. همانجا؛ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی
تلخیص از مقاله بگزاده دایرهالمعارف بزرگ اسلامی