ماشاءالله خان فتوگرافی
فتوگرافي، ماشاءالله خان، (؟ / ؟)، از عكاسان پيشكسوت و قديمي تهران و جزو آخرين بازماندگان عكاسي دوران قاجار.
وي مدتي شاگرد عبدالله قاجار عكاس سرشناس دوران ناصري بود. ماشاءالله خان كه نام خانوادگي فتوگرافي را براي خود برگزيده بود، در اواخر سدة سيزدهم هجري در تهران عكاسخانه داير كرد. عكاسخانة او نخست در يكي از كوچههاي انتهاي بازارحلبي سازها معروف به «عكاسخانة بينالحرمين درب مسجد شاه»1 و سپس در خيابان ناصرخسرو روبروي عمارت شمسالعماره بود و از نخستين عكاسخانهها در تهران است كه عكاسي در شب را معمول كردند. وي شاگرداني را نيز در فن عكاسي تربيت كرد كه بعدها از عكاسان صاحب نام تهران شدند. ماشاءالله خان در 1344ش شركتي به نام «شركت عكاسان ايران» در تهران تشكيل داد كه به تهيه و پخش محصولات عكاسي از قبيل و شيشه و كاغذ، مقوا، داروهاي شيميايي، فيلم و... ميپرداخت. ماشاءالله خان از پيشگامان تشكيل اتحادية صنف عكاسان در تهران (بهمن 1329) بوده است.2
مآخذ:
1. افشار، ايرج. گنجينة عكسهاي ايران. تهران: نشر فرهنگ ايران، 1370، ش45.
2. ذكاء، يحيي. تاريخ عكاسي و عكاسان پيشگام در ايران. به كوشش كريم امامي، تهران: انتشارات علمي و فرهنگي، 1376، ص 170-172.
تلخیص محمدرضا طهماسب پور