میرزا احمد عکاسباشی
ميرزا احمد عكاسباشي (ز 1264ق - 1324ق / 1847- 1906م)، ملقب به صنيعالسلطنه، از عكاسان فرهيخته و ورزيده و عكاسباشي دورة قاجار.
او فرزند ميرزا علي طبيب سنگلجي از عكاسان تحصيلكردة دوران ناصري و مظفرالدين شاه قاجار بود. نخست در دارالفنون به فراگيري دانش پزشكي پرداخت و سپس بهصورت خود آموخته، عكاسي را پيشه كرد.
دوستعلي خان معيرالممالك او را براي تكميل علم عكاسي به فرانسه فرستاد. در آنجا فنون صنعت چاپ، از جمله كليشه، گراورسازي، حكاكي و... را نيز آموخت و پس از پانزده ماه به ايران بازگشت و بهعنوان عكاسباشي عكاسخانة مباركة دارالفنون مشغول به كار شد.
او رسالهاي به نام عمل عكاسي در حدود 1290ق / 1873م تأليف كرده1 كه يكي از رسالههاي معتبر در زمينة معرفي و شرح تكنيكهاي عكاسي مورد استفاده در صنعت چاپ در ايران است. در حدود 1296ق/ 1878م دوباره عازم اروپا شد و به مدت 7 سال در آنجا ماند. وي از عكاسان پُركار در عكاسي علمي و عملي بوده است. ميرزا احمد عكاسباشي مدتي رياست دارالطباعة شاهنشاهي و تا حدود 1324ق / 1906م رياست عكاسخانة دارالفنون* را نيز در اختيار داشته است.2
مآخذ
1- طهماسبپور، محمدرضا. پژوهشي در كتابها و نوشتههاي عكاسي در دورة قاجار (پاياننامة كارشناسي ارشد عكاسي). به راهنمايي يحيي ذكاء، تهران: دانشگاه هنر تهران، 1377، ص 293-307.
2- تلخيص: ذكاء، يحيي. تاريخ عكاسي و عكاسان پيشگام در ايران. به كوشش كريم امامي، تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1376، ص 75-78.
نك: عكاسخانة دارالفنون.
محمدرضا طهماسب پور